Sedasyon altında endobronşial ultrasonografi eşliğinde transbronşiyal iğne aspirasyonu yapılan 65 yaş ve üstü olgularda komplikasyonları öngörmede Modifiye Frailty Indeksi 11'in belirleyiciliği
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İREM ULUTAŞ ORDU
Danışman: Ayperi ÖZTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Amaç: Kırılganlığın tıbbi müdahaleler sırasında ve sonrasında komplikasyon ve mortalite için risk oluşturduğu kabul edilmektedir. Bu çalışmada sedasyon altında Endobronşial Ultrasonografi Eşliğinde Transbronşiyal İğne Aspirasyonu (EBUSTBİA) yapılan 65yaş ve üstühastalarda Modifiye "Frailty" (Kırılganlık) İndeks11(MFİ-11)'in ve kısaltılmış versiyonu olan Modifiye "Frailty" (Kırılganlık) İndeks5(MFİ-5)'inkomplikasyonları öngörmede Amerikan Anestezi Uzmanları Derneği (ASA) skoruna göre yol göstericiliği araştırıldı. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göğüs Hastalıkları, Girişimsel Pulmonoloji Kliniği'nde 1 Ekim 2023 ile 1 Ocak 2024 tarihleri arasında, sedasyon altında EBUS-TBİA planlanan 65 yaş ve üstü hastalarda tek merkezli, prospektif ve gözlemsel olarak planlanmıştır. Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi Etik Kurulu'ndan alınan 27 Eylül 2023 tarihli, 2012-KAEK-15/2816 sayılı karar sonrası (Klinik araştırmalar kayıt numarası NCT 06174168), hastanemiz Girişimsel Pulmonoloji Bronkoskopi Ünitesi'nde alınan 104 hastanın verisi kaydedilmiştir. Olguların kırılganlığı değerlendirilerek MFİ-11 ve MFİ-5 skoruna göre gruplara ayrıldı. İşlem esnası ve sonrası komplikasyonların ortaya çıkışı ve desatürasyon süreleri, işlem süreleri, derlenme süreleri ve hastanede yatış süreleri açısından, kırılganlık indekslerine göre belirlenen gruplar birbiriyle karşılaştırılarak analiz edildi. Bulgular: MFİ-11, MFİ-5 ve ASA skorlarının intraoperatif (işlem esnasında) komplikasyonları tahmin etme gücü ROC analizi ile değerlendirildiğinde; MFİ-11 (AUC: 0.671, %95 CI, p=0.013),MFİ-5 (AUC: 0.694, %95 CI, p=0.005) ve ASA (AUC: 0.632, %95 CI, p=0.056) olarak bulundu. Bu analiz sonucunda MFİ-11 için kesme değeri 0.27 olarak belirlendi. MFİ-11 skoru yüksek grupta daha fazla intraoperatif komplikasyon gelişti (%55.4'e karşı %21.8 idi, p=0.033). MFI- 5 puanı 2 ve üzerinde olan MFI-5 skoru yüksek hastalarda düşük olanlara göre intraoperatif komplikasyon görülme oranı daha fazla idi (%45.6'ya karşı %32.6 idi, p=0.002). ASA 2'nin üzerinde olan ASA skoru yüksek olgularda diğer gruba oranla daha fazla intraoperatif komplikasyon gelişti (%53.5'e karşı %23.8, p=0.024). MFİ-11, MFİ-5 ve ASA skoru değerlendirildiler bu üç grupta da postoperatif(işlem sonrası) komplikasyonlar kırılgan kabul edilen gruplarda daha çok görülse de, istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı (MFİ-11, MFİ-5 ve ASA sırasıyla,p=0.225, p=0.378, p=0.385). MFİ-11 için kırılgan kabul edilen gruplar kırılgan olmayan grupla karşılaştırıldığında işlem esnasındaki desatürasyon süresi(p=0.133), işlem süresi (p=0.689), derlenme süresi (p=0.370)ve hastanede yatış süreleri (p=0.110) açısından istatistiksel olarak anlamlı fark izlenmedi. Sonuç: Sedasyon altında EBUS-TBİA yapılan, 65 yaş ve üstü olgularda MFİ11 ve MFİ-5 kırılganlık indekslerinin, özellikle intraoperatif komplikasyonları öngörmede belirleyici olabileceği ve ASA risk sınıflamasına katkı sağlayabileceği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kırılganlık, EBUS-TBİA, Sedasyon, Komplikasyon, Geriatrik hasta, Modifiye Frailtyİndeksi-11, Modifiye Frailtyİndeksi-5