Hashimoto tiroiditi tanılı pediatrik hastaların tanı anındaki tiroid fonksiyontestlerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESRA BALBAY
Danışman: Fatma DURSUN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Hashimoto tiroiditi (HT) iyot eksikliği olmayan bölgelerde çocukluk çağında kazanılmış hipotiroidizmin en sık nedenidir. Pediatrik yaş grubunda %1 ile %3 'lük bir prevalansa sahiptir ve ergenlik döneminde zirveye ulaşır. Kızlarda erkeklere göre daha sık görülmektedir. Otoimmün tiroidit gelişiminde genetik, çevresel ve epigenetik faktörlerin rol oynadığı düşünülmektedir.Hashimoto tiroiditinin klinik prezentasyonu tiroid fonksiyonlarına göre değişkenlik gösterir ve ötiroididen, aşikâr hipotiroidi ve hipertiroidiye kadar geniş bir yelpazede olabilir. Çalışmamızda Hashimoto tiroiditi tanılı çocuk hastalarda hashimoto tiroiditi alt gruplarının tanı anındaki sıklığının araştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Endokrinoloji Polikliniğinde Ocak 2018- Aralık 2022 tarihleri arasında Hashimoto tiroiditi tanısı alan 0-18 yaş aralığındaki hastalar çalışmaya dahil edildi. Olgular tanı anındaki tiroid işlev durumlarına göre ötiroid, subklinik hipotiroidi,aşikar hipotiroidi, subklinik hipertiroidi ve hipertiroidi gruplarına ayrıldı, demografik,klinik ve laboratuvar parametreleri gruplar arasında karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen 270 hastanın yaşları 2 ile 18 yaş arasında değişmekte olup, yaş ortalamaları 12,1±3,5 yıldı. Hastaların 50'si (%18,5) erkek ve 220'si (%81,5) kızlardan oluşmaktaydı. Hastaların 111'nde (%41,1) pozitif aile hikayesi mevcuttu. Hastaların 199' u (%73,7) pubertaldi. Pubertal ve prepubertal grupların demografik özelliklerine göre incelendiğinde; hashimoto tiroiditinin pubertal kızlarda daha sık olduğu (p=0,024) ve diğer parametrelerde gruplar arası istatistiksel fark olmadığı görüldü. Hastaların en sık rutin sağlık taramasında tanı aldığı gözlendi.Bunların dışında 11 hasta (%4,1) boyunda şişlik, 5 hasta (%1,9) kabızlık, 16 hasta (%5,9) tip 1 Diyabetes mellitus tanılı yıllık tarama sırasında ve 4 hasta da (%1,5) vitiligo şikayeti ile başvurdu. Hashimoto subtiplerine göre incelendiğinde hastaların yaklaşık yarısı (%51,5) tanı anında ötiroid hashimoto, 84 hastanın subklinik hipotiroidi, 31 hastanın aşikâr hipotiroidi, 12 hastanın subklinik hipertiroidi ve 4 hastanın da aşikâr hipertroidi olduğu gözlendi. Çalışmamızda en sık hashimoto subtipi olarak görülen ötiroid hashimoto ve subklinik hipotiroidisi olan hastaların niteliksel verileri karşılaştırıldığında iki grup arasında istatistiksel olarak fark bulunmadı Hastaların yaklaşık %75'inin tanı anında tedavi ihtiyacı yoktu. Serum TSH >10 μIU/ml olan subklinik hashimoto ve aşikar hipotiroidisi olan 56 hastaya levotiroksin tedavisi başlandı.Hashitoksikoz olması nedeni ile sekiz hastaya metimazol tedavisi başlandı. Sonuç: : Çalışmamızda Hashimoto tiroiditinin puberte döneminde ve kızlarda daha sık olduğunu ve hastaların tanı anında genellikle asemptomatik olduklarını saptadık. Başvuru anında hastaların Hashimoto alt tiplerinden en sık ötiroid ve subklinik hipotiroidi kliniğinde olduğunu çalışmamızda gördük. Otoimmün tiroidit açısından risk faktörüne sahip pediatrik hastalar başta olmak üzere tüm çocuk ve adölesan yaş grubundaki hastaların rutin sağlık kontrollerinde hashimoto tiroiditi semptomlarına yönelik detaylı öykü alınması, fizik muayene ve büyüme gelişme değerlendirmesinin ayrıntılı ve dikkatli bir şekilde yapılması hashimoto tiroiditinin olumsuz etkilerinin önlenmesi açısından önemlidir. Anahtar kelimeler: Hashimoto tiroiditi, tiroid fonksiyon testleri, çocuk ve adölesan