Kronik böbrek hastalığında düzenli poliklinik takibinin hastalık progresyonuna etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ATATÜRK GÖĞÜS HASTALIKLARI VE GÖĞÜS CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SAMET GÜNEŞ
Danışman: Aysun AYBAL KUTLUGÜN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Kronik böbrek hastalığı progresif seyreden ve geri dönüşümsüz nefron kaybı ile karakterize, yüksek morbidite ve mortaliteye sahip bir hastalık olup, hastalığın ilerleyişi ve komplikasyonlarına etki eden faktörler birçok çalışmayla ortaya konulmuştur. Nefroloji takiplerinin de bu faktörler arasında yer aldığı düşünülmekte olsa da bu konuda yapılan çalışmalar kısıtlıdır. Bu çalışmada; düzenli nefroloji poliklinik takiplerinin, kronik böbrek hastalığı progresyonu ve komplikasyonları üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma retrospektif olarak planlanmış olup; çalışmaya daha öncesinde düzenli nefroloji poliklinik takiplerine devam etmiş ve herhangi bir nedenle poliklinik takiplerine ara verip tekrar kontrole başvurmuş, son ölçümlerinde tahmini glomerüler filtrasyon hızı (tGFH) 60 ml/dk/1,73m2'nin altında olan 273 kronik böbrek hastası dahil edilmiştir. Kayıtlardan; hastaların demografik özellikleri, komorbit hastalıkları, kullandığı ilaçlara ulaşılmış ve üç ayrı zamanda serum üre, kreatinin, tGFH, ürik asit, albümin, potasyum, kalsiyum, fosfor, hemoglobin, hematokrit, parathormon, pH, bikarbonat, spot idrar protein/kreatinin düzeyleri toplanmıştır. Veriler, hastaların düzenli poliklinik takiplerine devam ettikleri (takipli dönem) ve poliklinik takibine gelmedikleri zaman aralığı (takipsiz dönem) olarak iki döneme ayrılmıştır. Bu iki dönem kendi içinde ve birbirleri arasında; demografik, klinik ve laboratuvar özellikleri açısından istatistiksel olarak karşılaştırılmıştır. Bulgular: Hastaların tGFH'deki düşüşü, takip edildikleri dönemde 0,10 (0,47) ml/dk/1,73m2/ay iken takipsiz kaldıkları dönemde 0,48 (0,54) ml/dk/1,73m2/ay olarak ölçülmüş olup, takipsiz dönemdeki aylık tGFH düşüşü takipli döneme göre anlamlı şekilde daha yüksek saptanmıştır(p<0,01). Takipsiz dönemdeki hızlı progresyon sıklığı takipli döneme göre anlamlı şekilde fazla bulunmuştur (takipsiz dönem: %56, takipli dönem: %13,6, p<0,01). Ayrıca takipsiz dönemde tGFH'deki düşüş; evre 3A için 0,32(0,34) ml/dk/1,73m2/ay, evre 3B için 0,41(0,52) ml/dk/1,73m2/ay, evre 4 için 0,63(0,50) ml/dk/1,73m2/ay ve evre 5 için 0,78(1,15) ml/dk/1,73m2/ay olarak saptanmıştır. Evre 4-5 KBH'de aylık tGFH'deki düşüş, evre 3A-3B'ye göre anlamlı şekilde daha fazla saptanmıştır(p<0,01). Yine takipsiz dönemde diyabetik hastalarda, non-diyabetiklere göre aylık tGFH'deki düşüş daha fazla olmuştur (diyabetik: 0,53 (0,54) ml/dk/1,73m2/ay, non-diyabetik: 0,42(0,54) ml/dk/1,73m2/ay, p<0.01). Kronik böbrek hastalığı komplikasyonlarına bakıldığında, takipsiz dönemde hiperkalemi ve hiperfosfatemi sıklığı takipli döneme göre anlamlı şekilde yüksek saptanmıştır (hiperkalemi takipsiz dönem %28,7, takipli dönem %20,3, p<0,05; hiperfosfatemi takipsiz dönem %20,2, takipli dönem %8,3, p<0,01). Sonuç: Kronik böbrek hastalığında, düzenli nefroloji poliklinik takiplerinin hastalığın progresyonuna ve komplikasyonların görülme sıklığına etki eden önemli bir faktör olduğu ortaya konmuştur. Anahtar kelimeler: Hastalık progresyonu, komplikasyonlar, kronik böbrek hastalığı, poliklinik, takip