Obez bireylerde yeme ve egzersiz tutumu
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OKAN AKYÜZLÜ
Danışman: Süleyman ERSOY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: 18 -65 yaş arası obez bireylerde, yeme farkındalığı ile fiziksel aktivite arasındaki ilişkiyi araştırarak obezite ile mücadelede daha etkili stratejiler belirlemeyi amaçlamaktadır. GEREÇ VE VÖNTEM: Bu çalışma, Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi bünyesinde yürütülüp Esenyurt 20 Nolu Aile Sağlığı Merkezine başvuran 190 hasta ile yüz yüze görüşülerek gerçekleştirilmiştir. Tanımlayıcı nitelikte olan çalışmanın evreni obez kişilerdir. Çalışmaya ait data sosyodemografik özellikler formu, Yeme Farkındalığı Ölçeği (YFÖ-30) ve Uluslararası Fiziksel Aktivite Kısa Form kullanılarak elde edilmiştir. BULGULAR: Çalışmamızda 18-65 yaş arasındaki 190 obez birey incelenmiştir. Olguların yaş ortalaması 43.03±11.61, kilo ortalaması 93.03±13.65, boy ortalaması 165.32±9.53, ve Vücut Kitle İndeksi (VKİ) ortalaması 33.99±3.74 olarak bulunmuştur. Katılımcıların %37.9'u erkek, %62.1'i kadındır. Cinsiyet ve meslek durumuna göre obez bireylerin yeme ve egzersiz alışkanlıkları incelenmiştir. Erkeklerde duygusal yeme, yeme disiplini ve farkındalık değerleri kadınlara göre anlamlı düzeyde düşük, yeme kontrolü ve enterferans değerleri ise yüksek bulunmuştur (p<0.05). Erkeklerin şiddetli fiziksel aktivite süresi kadınlardan düşük (p:0.009), oturma süresi ise yüksek bulunmuştur. Çalışanlar, çalışmayanlara göre daha yüksek yeme kontrolü ve enterferans, daha düşük farkındalık ve şiddetli fiziksel aktivite değerlerine sahipken, oturma süresi daha yüksektir. Eğitim seviyesine göre değişen bulgular, yaş ile ters yönlü ilişkiler göstermiştir. Fiziksel aktivite ve yeme davranışları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Şiddetli fiziksel aktivite ile odaklanma arasında %24 düzeyinde ters yönlü ilişki, orta dereceli fiziksel aktivite ile odaklanma arasında %17.2 düzeyinde ters yönlü ilişki, yürüme süresi ile enterferans arasında %19.4 düzeyinde ters yönlü ilişki tespit edilmiştir. Oturma süresi ile disinhibisyon arasında %25.8 düzeyinde pozitif yönlü, oturma süresi ile yeme disiplini arasında %15.1 düzeyinde ters yönlü, oturma süresi ile enterferans arasında %18.6 düzeyinde pozitif yönlü ilişkiler gözlemlenmiştir. SONUÇ: Çalışmamız obez bireylerin demografik özelliklerinin, özellikle cinsiyet, iş statüsü ve eğitim seviyesinin, obeziteyle ilişkili yeme davranışları ve fiziksel aktivite düzeyleri üzerindeki etkilerini ortaya koymuştur. Çalışmamızın sonuçları, obeziteyle mücadele ve tedavi stratejilerinin geliştirilmesinde bireysel ve demografik farklılıkları dikkate almanın önemine işaret etmektedir. Bu bilgiler, sağlık profesyonellerine, politika yapıcılarına ve obeziteyle mücadele eden bireylere, durumlarına uygun daha etkili müdahale yöntemleri sunmada rehberlik edebilir.