Yaşlı bireylerde subjektif sosyal statünün geriatrik depresyon ve anksiyete üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DAMLA KOCABIÇAKOĞLU VURAL
Danışman: Engin Ersin ŞİMŞEK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada yaşlı bireylerin subjektif sosyal statüsü ve yalnızlık durumunun geriatrik depresyon ve anksiyete üzerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve prospektif tipteki çalışmaya Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi Büyükada Eğitim Aile Sağlığı Merkezine 01.02.2021 ve 01.09.2021 tarihleri arasında, herhangi bir şikayet ile başvuran 65 yaş ve üzeri bireyler dahil edilmiştir. Tüm bireylere araştırmacı tarafından hazırlanan yaş, cinsiyet, boy, kilo, meslek, medeni durum, eğitim düzeyi, gelir düzeyi, yaşama ortamı gibi sosyodemografik verileri, kronik hastalık durumu, psikiyatrik hastalık durumu, alkol kullanımı, sigara kullanımı gibi değişkenleri ve MacArthur subjektif sosyal statü ölçeği, HAD ölçeği, YİYÖ bilgilerini içeren anket formu aynı araştırmacı tarafından uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmaya 251 katılımcı dahil edilmiş olup, katılımcıların %55.4 (n:139) 'ü kadın ve büyük çoğunluğu 65-74 yaş aralığında bulundu. Katılımcıların MacArthur subjektif sosyal statü ölçek ortalama puanı 7.4±2.2, HAD depresyon ortanca puanı 4.0 (min:0-max:19), anksiyete ortanca puanı 3.0 (min:0-max:21) ve YİYÖ ortalama puan 8.4±3.7 saptandı. Ölçek puanları ile sosyodemografik değişkenlerin incelenmesinde tüm ölçeklerde çalışma durumu ve eğitim düzeyi arasında anlamlı istatistiksel ilişki saptandı (p<0.005). MacArthur subjektif sosyal statü ölçeğiyle HAD ölçeği depresyon puanları arasında negatif yönde anlamlı zayıf bir korelasyon (r=-0.189; p=0.003), anksiyete puanları arasında pozitif yönde güçlü anlamlı (r=0.645; p=0.000), HAD depresyon puanı ile YİYÖ puanları arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı korelasyon bulunmuştur (r=0.695; p=0.000). Sonuç: Yaşlı bireylerde depresyon, anksiyete gibi ruhsal sorunlar artış göstermektedir. Yaşlı bireylerin sübjektif sosyal statüsü ve yalnızlık durumunun bu ruhsal sorunlarla yakından ilişkisi mevcuttur. Birinci basamak sağlık hizmeti veren sağlık personelinin geriatrik depresyon ve anksiyete konusunda eğitilmesi, depresyon ve anksiyetenin tarama programı olarak aile hekimliği pratiğine eklenmesi riski yüksek olan geriatrik popülasyon açısından fayda sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler: Anksiyete, depresyon, sosyal statü, yalnızlık, yaşlılık