Mikrosefalik ve normal fetüslerde anterior serebral arter doppler parametrelerinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MÜBERRA ÖZGELEN
Danışman: Gültekin ADANAŞ AYDIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Oksipital-frontal baş çevresi (OFC)'nin yaş, cinsiyet ve popülasyon için beklenen ortalamadan 2 standart sapma (SS) daha küçük olması olarak tanımlanmakta olan mikrosefali, ciddi nörogelişimsel sonuçlarla ilişkili olan önemli bir durumdur. Görülme sıklığı 100.000 doğumda 1,3-150 vaka olarak bildirilmiştir. Fetal beyin, serebral dolaşımın otoregülasyonu yoluyla basınç değişikliklerinden korunmaktadır. Ancak, intrauterin serebrovasküler olayların perinatal beyin hasarının patogenezinde önemli bir rol oynadığı bulunmuştur. Doppler ultrasonografi (USG), mikrosefali vakalarında serebral kan akım dinamiklerini değerlendirmede önemli bir araç haline gelmiştir. Orta serebral arter (MCA) Doppler USG ölçümleri fetal hipoksi ve beyin koruyucu etkiyi göstermekte yaygın olarak kullanılsa da, anterior serebral arter (ACA) frontal lobun perfüzyonundan sorumlu olduğu için, ACA'nın frontal gelişim bozukluklarında daha özgül bilgiler sunabileceği düşünülmektedir. Çalışmamız ile, mikrosefali tanısı konulan fetüslerde serebral dolaşım dinamiklerinde meydana gelen değişikliklerin ACA Doppler USG bulguları üzerinden ortaya konması ve bu parametrelerin prenatal tanı sürecine olası katkılarının belirlenmesi hedeflenmiştir. Materyal ve Metot: Çalışmamız, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bursa Şehir Hastanesi Etik Kurulu'nun 04.09.2025 tarihli E-77312134-799—515983 sayılı onayını takiben; Bursa Şehir Hastanesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'nde mikrosefali tanısı almış 41 gebe ile normal fetal gelişim gösteren sağlıklı 35 gebenin katılımı ile yürütüldü. Tüm ölçümler Bursa Şehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'nde, hastane bünyesinde bulunan Voluson E8 BT16 (GE Healthcare, Austria) marka USG cihazı kullanılarak yapıldı. USG değerlendirmesinde fetal baş çevresi (HC) ölçümü baz alındı. HC persantil değeri 3'ün altında olan fetüsler mikrosefali olarak kabul edildi. İstatistiksel analizlerde p değeri 0,05'in altındaki karşılaştırmalar istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Bipariyetal çap (BPD), HC ve karın çevresi (AC) değerleri mikrosefali grubunda sağlıklı kontrollere göre anlamlı farkla düşük bulundu (p<0,05). Doppler USG parametrelerinden anterior serebral arter pulsatilite indeksi (ACA-PI) ve anterior serebral arter rezistans indeksi (ACA-RI) mikrosefali grubunda anlamlı farkla yüksek, anterior serebral arter pik sistolik hız (ACA-PSV) ve tahmini fetal ağırlık (EFW) ise anlamlı farkla düşük bulundu (p<0,05). Yapılan alıcı işletim karakteristiği (ROC) analizinde, bu değerlerin mikrosefali için anlamlı düzeyde tanısal değer taşıdığı belirlendi (p<0,05). Sonuç: Fetal Doppler USG ile ACA değerlendirmesinin prenatal mikrosefali teşhisinde kullanılabileceği belirlendi. Anahtar Kelimeler: Anterior serebral arter, mikrosefali, Doppler