Sağlık çalışanlarında tükenmişlik sendromunun iş doyumu ve depresyonla ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İLKNUR KOÇ
Danışman: Seçil ARICA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Sağlık çalışanlarında tükenmişlik sendromu önemli bir sorun haline gelmeye başlamıştır. Bu çalışmada sağlık çalışanlarında tükenmişlik sendromu görülme ihtimalleri, bu durumun iş doyumu ve depresyon ile ilişkisini belirlemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Gözlemsel nitelikli, tek merkezli, tanımlayıcı olarak yapılan çalışmamıza SBÜ Haseki Eğitim Araştırma Hastanesi'ne kayıtlı 1168 sağlık çalışanı arasından Temmuz 2018 – Ekim 2018 tarihleri arasında 304 sağlık çalışanı dâhil edilmiştir. Tarafımızca hazırlanan anket formu yüz yüze görüşülerek doldurulmuştur. Çalışanlara sosyodemografik özelliklerin olduğu anket formu, Minesota İş Doyum Ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği ile Maslach Tükenmişlik Ölçeği uygulanmıştır. Veriler SPSS 15.0 programında tanımlayıcı istatistiksel metotlar ile Mann Whitney U testi ve Ki Kare testleriyle analiz edilmiştir. İstatistiksel alfa anlamlılık seviyesi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılan sağlık çalışanlarının yaş ortalamaları 30,6±7,9 (min: 18, maks: 64) yıl idi. Çalışanların %61,8'i kadın iken, %38,2'si erkekti. Kadınların Tükenmişlik Ölçeği toplam puan ve Duygusal Tükenme alt ölçeği puan ortalaması erkeklere göre istatistiksel olarak anlamlı yüksekti (her ikisi için p<0,001). Katılımcıların % 47.4'ü bekar, %49.7'si evli, %2'si boşanmış ve %1'inin eşi ölmüştü. Bekarların Tükenmişlik Ölçeği toplam puan, Duygusal Tükenme ve Yabancılaşma alt ölçeği puan ortalamaları evlilere göre istatistiksel olarak anlamlı yüksekti (p=0,012 p=0,007 p=0,009). Çalışanların %15.5'i lise, %56.3'ü üniversite ve %28,3'ü lisansüstü öğrenim durumuna sahipti. Lise mezunlarının Minesota İş Doyum Ölçeği puan ortalaması üniversite ve lisans olanlara göre istatistiksel olarak anlamlı düşüktü (her ikisi için p<0,001). Çalışanların %36.8'inin çocuğu varken; %63.2'sinin çocuğu yoktu. Çocuk sahibi olmayanların tükenmişlik ölçeği toplam puanı çocuk sahibi olanlara göre istatistiksel olarak anlamlı yüksekti (p=0,004). Sonuç: Tükenmişliğin, iş doyumu ve depresyonun karşılıklı etkileşim halinde olduğu bulunmuş ve sağlık çalışanlarında önemli birer sorun oldukları belirtilmiştir. Bu sebeple çalışanların iş doyumu düzeyleri artırılıp; böylece depresyon düzeyleri azaltılmaya çalışılmalıdır. Bununla birlikte tükenmişliği önlemeye yönelik önlemler alınmalı ve tükenmişlikle başa çıkma stratejileri geliştirilmelidir. Anahtar Kelimeler: Tükenmişlik, iş doyumu, depresyon, sağlık çalışanı