İletim tipi, mikst tip ve sensörinöral işitme kayıplarında servikal vestibüler uyarılmış miyojenik potansiyel yanıtları alınırken hava ve kemik yolu iletimli uyaranların kullanılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, KULAK BURUN BOĞAZ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CEREN KARAÇAYLI
Danışman: Bülent SATAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, normal işiten ve farklı işitme kaybı tiplerine sahip bireylerde (iletim tipi, sensörinöral ve mikst işitme kaybı), hava ve kemik yolu ile sunulan 500 Hz tone burst (TB) ve dar band CE-Chirp uyaranları ile elde edilen servikal vestibüler uyarılmış miyojenik potansiyel (cVEMP) yanıtlarını karşılaştırmak ve uyaran tipinin yanıt elde etme oranı, p13–n23 latansları ve amplitüdleri üzerindeki etkilerini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, 18–50 yaş aralığında olan 53 bireyden elde edilen toplam 96 kulak verisi dâhil edilmiştir. Katılımcılar, işitme durumlarına göre dört gruba ayrılmıştır: normal işiten bireyler (n=32 kulak), iletim tipi işitme kaybı (n=22), sensörinöral işitme kaybı (n=22) ve mikst işitme kaybı (n=20). Tüm katılımcılara rastgele sırayla dört farklı uyaran ile cVEMP testi uygulanmıştır: hava yolu tone burst (AC TB), hava yolu chirp (AC Chirp), kemik yolu tone burst (BC TB) ve kemik yolu chirp (BC Chirp). Hava yolu uyarımı 95 dB nHL, kemik yolu uyarımı ise 50 dB nHL şiddetinde uygulanmıştır. Her bir uyaran tipi için dört grupta cVEMP yanıt elde etme oranları, p13 ve n23 latans değerleri ile p13–n23 amplitüdleri karşılaştırılmıştır. Yanıt elde etme oranları işitme kaybı türlerine ve uyaran tiplerine göre değerlendirilirken, latans ve amplitüd verileri hem stimulus tipi hem de işitme kaybı grupları arasında analiz edilmiştir. Ayrıca tone burst ve chirp uyaranların zamanlama ve amplitüd özellikleri üzerindeki etkileri incelenmiş; elde edilen bulgular ışığında farklı uyaranların klinik kullanım potansiyelleri tartışılmıştır. Bulgular: Normal işiten bireylerde hava yolu ve kemik yolu chirp uyaranları ile yüksek yanıt oranları elde edilirken, BC TB uyaranı ile yanıt oranı anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur. İletim tipi işitme kaybı grubunda yalnızca BC Chirp ile yanıt alınabilirken, hava yolu uyaranları yanıtsız kalmıştır. Sensörinöral işitme kaybı grubunda ise hava yolu uyaranlarıyla yanıt alınabilmiş, BC TB ile yanıt elde edilememiştir. Mikst işitme kaybı grubunda ise hiçbir uyaran tipi ile anlamlı yanıt alınamamıştır. Latans analizlerinde, chirp uyaranlarla elde edilen p13 ve n23 latansları, TB uyaranlara kıyasla anlamlı düzeyde daha kısa bulunmuştur. Amplitüd analizlerinde ise stimulus tipine bağlı farklar gözlemlenmiş, BC TB uyaranı ile elde edilen amplitüdler anlamlı şekilde daha düşük bulunmuştur. Sonuç: cVEMP testi uygulamalarında stimulus tipi ve iletim yolu hem yanıt elde etme oranı hem de yanıt parametreleri üzerinde doğrudan etkili olmaktadır. Özellikle iletim tipi işitme kaybı olan bireylerde hava yolu uyaranları ile yanıt alınamamakta, bu nedenle kemik yolu chirp uyaranları öncelikli olarak tercih edilmelidir. Chirp uyaranlar, kısa latanslı ve yüksek yanıt oranlı ölçümler sağladığı için klinik uygulamalarda önemli bir alternatif oluşturmaktadır. Ancak uyaran özellikleri kadar, işitme kaybı tipi ve fizyolojik bütünlük de cVEMP yanıtlarının yorumlanmasında dikkate alınmalıdır.