KOAH tanılı hastalarda pulmoner rehabilitasyon etkinliğini değerlendirmede 4metre yürüme testinin yeri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR DR. SUAT SEREN GÖĞÜS HASTALIKLARI VE CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMİNE SENA DİKMENTEPE
Danışman: Ali Kadri ÇIRAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: KOAH, dünya genelinde hem ekonomik hem de sosyal yükü artmakta olan, morbidite ve mortalitenin önde gelen nedenlerinden biridir. Farmakolojik tedaviye rağmen hastalarda semptomlar devam edebilmektedir, fonksiyonel kayıplar ve yaşam kalitesinde azalma görülebilmektedir. Bu nedenle farmakolojik ve nonfarmakolojik tedavilerin birlikte uygulanması önemlidir. Pulmoner rehabilitasyonun (PR) KOAH hastalarında sağlık durumunu iyileştirmek için en etkili nonfarmakolojik müdahale olduğu gösterilmiş ve KOAH hastaları için bir bakım standardı haline gelmiştir. KOAH hastalarının egzersiz kapasitesini belirlemek için kullanılan kardiyopulmoner egzersiz testi (KPET), 6 dakika yürüme testi (6DYT), mekik yürüme testi gibi testler, PR'nin etkinliğini değerlendirmede de kullanılır. Ancak, bu testlerin zaman, alan, personel gereksinimleri gibi bazı dezavantajları mevcuttur. 4 metre yürüme testi (4MYT) daha kısa sürede yapılması ve özel alan gerektirmemesi nedeniyle bu dezavantajları ortadan kaldırmaktadır. Bu çalışmada, KOAH tanısıyla PR programı uygulanmış hastalarda PR etkinliğini değerlendirmede 4 metre yürüme testinin kullanılabilirliğinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya pulmoner rehabilitasyon programına katılmış 30 stabil KOAH hastası dahil edildi. Dahil edilen hastaların ilk değerlendirmesinde yaş, cinsiyet, boy ve kilo değerleri, sigara kullanım durumları ve tüketim miktarı, son bir yıl içerisinde acil servise başvuru ve hastane yatış sayıları, ek hastalıkları, ev tipi noninvaziv mekanik ventilasyon (NIMV), uzun süreli oksijen tedavisi (USOT) ve nebülizatör gibi yardımcı solunum cihaz kullanımları sorgulandı. Tüm hastalara program öncesi ve sonrası 6DYT, 4MYT, MRC dispne skalası, SGRQ ve SF-36 anketi, hastane anksiyete ve depresyon skalası (HADS) uygulandı. Bulgular: Sonuçlarımıza göre 8 haftalık program sonrasında 6DYT'nin anlamlı olarak arttığını (p<0,001), 4MYT süresinin anlamlı olarak azaldığı sonucuna varılmıştır (p<0,001). Hastaların PR programı öncesindeki 6DYT mesafeleri ve 4MYT süreleri arasındaki ilişki incelendiğinde orta dereli bir korelasyon elde edilmiş olup negatif yönde bir ilişki saptanmıştır (r=0,459,p=0,011). Hastaların PR sonrası 6DYT değişimlerinin, MRC skoru, SGRQ anketinin tüm parametreleri, SF-36 anketinin fiziksel rol parametresi ile ilişkili bulunurken, 4MYT değişimleri hiçbir parametre ile ilişkili bulunmamıştır. Sonuç: KOAH'lı hastalarda 4MYT'nin egzersiz kapasitesini belirlemede kullanılabileceği ancak PR etkinliğini değerlendirmede rehabilitasyonun etkinliğini değerlendirmede 6DYT'ne alternatif olarak kullanılamayacağı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler:Pulmoner rehabilitasyon, kronik obstrüktif akciğer hastalığı, 6 dakika yürüme testi, 4 metre yürüme testi.