Fetal gelişme kısıtlılığında diürnal ritmin umbilikal arter doppler üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ATATÜRK GÖĞÜS HASTALIKLARI VE GÖĞÜS CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GONCAGÜL KINDAN
Danışman: Elif YILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:FETAL GELİŞME KISITLILIĞINDA DİÜRNAL RİTMİN UMBİLİKAL ARTER DOPPLER ÜZERİNE ETKİSİ Amaç: Bu çalışmanın amacı, fetal gelişme kısıtlılığı (FGR) tanısı almış gebelerde umbilikal arter Doppler (UAD) parametrelerinin gün içerisindeki farklı zaman dilimlerinde (sabah ve akşam) değişiklik gösterip göstermediğini araştırmak ve diürnal ritmin bu ölçümler üzerindeki etkisini belirlemektir. Bu sayede, FGR tanısı ve izlemine yönelik Doppler değerlendirmelerinde en uygun zaman diliminin ortaya konması hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Araştırma, 15 Ağustos 2024 – 15 Şubat 2025 tarihleri arasında Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde yürütülen gözlemsel,kesitsel bir çalışmadır. Çalışmaya, 32–37. gebelik haftaları arasında, tekil gebeliğe sahip, fetal yapısal anomalisi bulunmayan, 19–45 yaş aralığındaki 150 gönüllü gebe dahil edilmiştir. UAD ölçümleri, hastaların serviseFGK ve bebek hareketlerinde azalma gibi endikasyonlarlayatırıldıkları günün sabah (07:00–09:00) ve akşam (21:00–22:00) saatlerinde olmak üzere iki kez yapılmıştır. Tüm ölçümler aynı ultrasonografi cihazı ve aynı araştırmacı tarafından gerçekleştirilmiş, S/D oranı, pulsatilite indeksi (PI) ve resistivite indeksi (RI) kaydedilmiştir. Bulgular, fetal gelişim kısıtlılığı (FGK) ve kontrol grubu arasında karşılaştırılmıştır. Veriler SPSS 27.0 programı ile analiz edilmiş; p<0.05 anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılan gebelerin yaş ortalaması 26.6±5.7 yıl, VKİ ortalaması 26.9±4.6 kg/m²'dir. Katılımcıların %67.9'u FGK grubunda yer almaktadır. FGK grubunda doğum ağırlığı (2399.9±403.9 g), APGAR skorları (1. dakikada 8.3±1.1, 5. dakikada 9.4±0.9), gebelik haftası ve canlı doğum sayısı kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha düşüktür (p<0.001). Ayrıca, UAD S/D ve PI değerleri sabah saatlerinde akşama göre anlamlı derecede yüksektir. Özellikledoppler ölçümlerinde sabah-akşam farkı daha belirgindir.ROC analizinde, neonatal yoğun bakım yatışını öngörmede en yüksek ayırt edici güce sahip parametre akşam iii saatlerinde ölçülen UAD S/D oranı olmuştur (AUC: 0.673, p=0.001). Bunun yanı sıra, akşam ölçülen UAD PI değeri de anlamlı bulunmuş (AUC: 0.642, p=0.007) ve sabah yapılan ölçümlere kıyasla neonatal sonuçları öngörmede daha yüksek doğruluk göstermiştir. Sonuç: FGR'li gebelerde umbilikal arter Doppler parametreleri günün saatine göre değişkenlik göstermekte olup, sabah saatlerinde ölçülen değerler daha yüksek çıkmaktadır. Bu durum, diürnal ritmin Doppler parametreleri üzerindeki etkisini göstermekte ve sabah saatlerinde yapılan ölçümlerin FGR tanısında daha belirgin anormallikleri yakalayabileceğini düşündürmektedir. Özellikle PI değerinin belirli bir eşik üzerinde olması durumunda yenidoğanda APGAR skorunun daha düşük, YBÜ yatış oranının ise daha yüksek olduğu gözlenmiştir. Bu bulgu, ilgili PI parametresinin tanısal doğruluğunun yüksek olduğunu göstermekte olup, klinik yönetim sürecinde bu alanın dikkatle değerlendirilmesi önem arz etmektedir. Bulgular, Doppler değerlendirmelerinde zamanlama faktörünün göz önünde bulundurulması gerektiğini ortaya koymaktadır. Anahtar kelimeler: Fetal Gelişme Kısıtlılığı, Diürnal Ritim, Umbilikal Arter Doppler, Pulsatilite İndeksi (PI), Tanısal Performans