Yanıklarda staz zonunda, hiperbarik oksijen tedavisi ve montelukastın, inflamasyon ve doku viabilitesi üzerine etkilerinin araştırılması ve karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KARTAL DR. LÜTFİ KIRDAR ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, PLASTİK REKONSTRÜKTİF VE ESTETİK CERRAHİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KÜBRA ECE KALAFATLAR
Danışman: Gaye FİLİNTE
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yanık, insanoğlunun karşılaşabileceği en önemli fiziksel ve psikolojik travmalardan birisidir. Jackson, yanıklarda 3 zon tanımlamıştır. Santral koagülasyon zonu, koagülasyon nekrozunun olduğu zondur. Staz zonu, santral zonu çevreleyen, doku perfüzyonun azaldığı, kurtarılma potansiyeli olan zondur. Hiperemi zonu, en dışta yer alan artmış kan akımının görüldüğü zondur. Staz zonunun kurtarılmasıyla yanık alanının genişliği ve derinliğindeki artışın önüne geçilmesi, morbidite ve mortalitenin azaltılması mümkündür. Araştırmalar bu ara zondaki irreversibl doku nekrozunun yanık sonrası ilk 48 saat içindeki progresif hipoksi ve iskemiden kaynaklandığını göstermiştir. Deneysel çalışmalara ve tedavi yöntemlerine dayanarak, dokunun iskemiye toleransının artırılması, perfüzyonun artırılması ve inflamatuar cevabın engellenmesi gibi yöntemlerle bu zonun kurtarılabileceği öne sürülmüştür. Bu deneysel çalışmanın amacı staz zonu üzerinde hiperbarik oksijen tedavisi (HBOT) ve montelukastın etkilerini araştırmak ve karşılaştırmaktır. Yöntem Çalışmada toplam 21 adet Rattus norvegicus cinsi dişi Sprague-Dawley türü sıçan kullanıldı. Sıçanlar 3 gruba ayrıldı. Sıçanlara anestezi altında Regas ve Erlich tarafından tanımlanan deneysel yanık modeli uygulandı. 1.gruba ek müdahalede bulunulmadı. 2.gruba günlük olarak 1 ml 10 mg/kg montelukast içeren solüsyon gastrik gavaj ile uygulandı. 3.gruba günde 1 kez 2 ATA 90 dk HBOT tedavisi uygulandı. Tüm gruplar 10 gün boyunca takip edildi. Takibin 0., 3. Ve 10.günlerinde staz zonlarından punch biyopsi alındı. Alınan parçalar histopatolojik olarak ve biyokimyasal olarak MDA ve MPO üzerinden değerlendirildi. Bulgular Kontrol grubuna göre HBOT grubunda ve montelukast grubunda, montelukast grubunda ise diğer iki gruba göre MDA'da anlamlı düşüş saptandı. MPO değerlendirmesinde yalnız 0-3.gün karşılaştırmasında HBOT grubunda kontrol grubuna göre anlamlı düşüş görüldü. PMNL değerlendirmesinde yalnız HBOT grubunda kontrol grubuna göre, 0.günde 3'üncü güne ve 3.günde 10. güne göre azalma meydana geldi. 0.güne göre 3.günde kontrol grubuna göre HBOT ve montelukastın ödemi anlamlı derecede azalttığı ancak birbirlerine üstünlüklerinin olmadığı görüldü. 0.gün ile 10.gün karşılaştırmasında ise kontrol grubuna göre yalnız montelukast grubunda anlamlı fark görüldü. Sonuç Çalışmamızın sonucu sıçanlarda staz zonunda HBOT ve montelukastın hücresel düzeyde oksidatif hasarı azalttığını desteklemektedir. Önemli bir inflamatuar marker olan MDA sonuçlarına göre montelukastın inflamasyonu azaltmada HBOT'a üstün olduğu ve erken dönemde ise HBOT etkilerinin daha belirgin görüldüğü söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Staz zonu, yanık, HBOT, montelukast