Hastanemizde 2012-2022 yılları arasında doğan term yenidoğanlarda solunum sıkıntısı insidansının ve etyolojisinin değerlendirilmesi

ŞEYMA İREM AKSOY

Hastanemizde 2012-2022 yılları arasında doğan term yenidoğanlarda solunum sıkıntısı insidansının ve etyolojisinin değerlendirilmesi

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞEYMA İREM AKSOY

Danışman: Evrim KIRAY BAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yenidoğanlarda solunum sıkıntısı hem tanı konma hem de hastayı yönetme açısından klinisyenler açısından zorlu bir durum olabilir. Solunum sıkıntısı yenidoğanda takipne (>60/dk solunum sayısı), yardımcı solunum kaslarının kullanılması ile oluşan interkostal/subkostal/suprasternal retraksiyonlar, inleme, burun kanadı solunumu, siyanoz gibi bulgularla kendini gösterir. Yenidoğanlarda solunum sıkıntısı bulguları nonspesifik olup YGT, RDS, MAS, pnömoni, sepsis, pnömotoraks, persistan pulmoner hipertansiyon, metanolik hastalıklar, konjenital kalp hastalıkları, asfiksi, konjenital diyafragma hernisi, hipoglisemi, polistemi gibi birçok sebebe bağlı görülebilir. Sezaryan doğumlar solunum sıkıntısı açısından risk faktörü olduğundan her sezaryan doğuma en az bir klinisyenin eşlik etmesi ve her yenidoğanın doğum sonrası muayene edilmesi gerekmektedir. Doğum salonunda bulunan klinisyenin yenidoğan canlandırma basamaklarına hâkim olması, bebeğin vital bulgularını monitorize etmesi, detaylı fizik muayene ve anamnez ile hızlı bir şekilde ilk değerlendireyi yapması gerekmektedir. Uygun ilk müdahalelerin ardından tanıya yönelik tedavi başlamak uygun olacağından kan gazı ve akciğer filmi değerlendirmeye devam edilebilir. Tam kan sayımı, CRP, kan kültürü sepsis tanısına yönlendirebilir. Solunum sıkıntısı yaşayan birçok yenidoğan hood, NCPAP, balon maske gibi noninvazif yöntemlerle tedavi olabilirken daha ağır vakalarda invazif mekanik ventilasyon gerekebilir. Türk Neonataloji Derneği'nin 2021 yılında yayınladığı "Term Yenidoğanlarda Solunum Sıkıntısı Tanı, Tedavi ve Korunma Rehberi"nde ülkemizde term yenidoğanlarda solunum sıkıntısı insidansını ortaya koyan ulusal bir verinin yokluğu belirtilmiştir. Ülkemizdeki yüksek sezaryan oranları dikkate alındığında term yenidoğanda solunum sıkıntısı insidansının literatürdekinden daha yüksek olması beklenebilir. Çalışma grubundan elde ettiğimiz verilerle term yenidoğanlarda solunum sıkıntısı insidansı ve etiyolojisinin ortaya konduğu ulusal bir veri oluşturmak amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: 1 Ocak 2012 ile 31 Aralık 2022 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde 37+0/7 ile 41+6/7 gestasyonel haftaları arasında doğan term bebekleri dahil edilerek yürütüldü. Solunum sıkıntısı varlığı, doğum salonu izlemi ve resüsitasyon ihtiyacı, yatış yapılanlarda yenidoğan yoğun bakım ünitesi izlemi, solunumsal etiyolojiler, yenidoğan yoğun bakım ünitesine yatış süresi sorgulandı. xii Solunum sıkıntısı gelişen term bebekler yenidoğan yoğun bakım ünitesi yatışı gerektiren bebek grubu [YYBÜ(+)] ve yoğun bakım ünitesi yatışı gerektirmeyen bebek grubu [YYBÜ(-)] olmak üzere sınıflandırıldı. 37-38 GH ve ≥39 GH doğanlar olarak sınıflandırıldı ve karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmamıza 2012-2022 yılları arasında doğan 33030 term bebekten, solunum sıkıntısı olan 1734 hasta alınmıştır. Hastanemizde 2012-2022 yılları için term yenidoğanlarda solunum sıkıntısı insidansı %5,29 olarak bulunmuştur. Bebek tanılarımız sıklık sırasıyla TTN 354 (%20,42), sepsis 90 (%5,19), asfiksi 54 (%3,11), RDS 27 (%1,56), pnömoni 24 (%1,38), MAS 24 (%1,38), pnömotoraks 15 (%0,87), KKH 15 (%0,87), hipoglisemi 12 (%0,69), pulmoner hipertansiyon 12 (%0,69), polisitemi 12 (%0,69), multiple konjenital anomali 12 (%0,69), doğum travması 9 (%0,52), metabolik hastalık 6 (%0,35), diyafragma hernisi 3 (%0,17), diğer 87(%5,02) şeklinde dağılmaktadır. YYBÜ (-) ve YYBÜ (+) gruplarının doğum haftası dağılımları arasında 37-38 GH arasında istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulunmuştur (p=0,040).YYBÜ (+) grubunda C/S varlığı dağılımları YYBÜ (-) grubundan istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p=0,002).YYBÜ (+) grubunun 1. ve 5. dakika Apgar Skoru ortalamaları YYBÜ (-) grubundan istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p=0,0001).YYBÜ (+) grubunda erkek bebek varlığı dağılımları YYBÜ (-) grubundan istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p=0,012). Sonuç: Çalışmamızda term yenidoğanlarda solunum sıkıntısı insidansı %5.29, solunum sıkıntısına sebep olan en sık tanı is YGT saptanmıştır. Erkek cinsiyet, erken term doğum (37- 38 GH), sezaryan doğumlar ve mekonyumlu amnion sıvısı varlığı yenidoğan yoğun bakım ünitesine yatış gerektiren solunum sıkıntısı açısından daha riskli bulunmuştur.