Biyobasım ve doku mühendisliğiyle sinoviyal sıvıdan elde edilecek kök hücrelerle kıkırdak defekti onarımı

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, DOKU MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESRA DURSUN

Danışman: Erkan Türker BARAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bir osteokondral kusur, kıkırdağı ve altındaki kemiğin herhangi bir hasar türüdür. Osteokondral defektler tedavi edilmediği sürece yayılmaya devam eder. Eklem kıkırdağında doğrudan kan kaynağı olmadığı için kendiliğinden düzelme zayıftır. Palyatif tedavi, mikro kırma, allogreft, otogreft, mozaikplasti, otolog kondrosit implantasyonu gibi yöntemler kullanılmakta olsa da etkin iyileşme sağlanamamaktadır. Doku mühendisliği yaklaşımları bu noktada çözüm haline gelmektedir. Biyobozunur, biyouyumlu skafoldların yapılması ve/veya kök hücrelerin bu skafoldlara ekilmesi üzerine devam eden doku mühendisliği yaklaşımları bulunmaktadır. Kök hücre kaynağı olarak literatürde geniş yer edinmiş kemik iliği kaynaklı kök hücre kullanımı yaygındır. Bu çalışmada yeni bir yaklaşım olarak sinoviyal sıvıdan elde edilen kök hücrenin kullanımı ve osteokondral mikroyapıyı taklit eden skafold yapımı amaçlanmıştır. Bu amaçla kemik ve kıkırdak hücreleri ko-kültürünü sağlayabilecek, üç boyutlu yazıcı ile oluşturulmuş poli(kapro lakton) (PCL) skafold üretilmiştir. PCL skafold'a hücre tutma özelliğinin artırılması için ipek fibroini izole edilmiş ve liyofilizasyon yöntemi ile skafold'a süngersi gözenekli yapı oluşturulmuştur. Ayrıca, hücre enkapsülasyonu için jelatin metakrilat (GelMA) denenmiştir. PCL yapıya kemik dokusu rejenerasyonu sağlanması amacıyla Bor katkılı biyocam sentezlenmiş ve skafold biyocam mikropartiküllerine bastırılarak tabana yapıştırılmıştır. Kök hücre kaynağı olarak insan sinovyal sıvısından mezenkimal hücreler izole edilerek çoğaltılmış ve osteoblast hücre hattı denenmiştir. Hücreler gözenekli ve süngersi fibroin içeren PCL doku iskelesine emdirilerek hücre uyumluluğu araştırılmıştır. Presto Blue ile yapılan proliferasyon testinde hücre hattı hücrelerin zamanla çoğaldıkları görülmüştür. Fibroin kullanımının hücre tutunma oranını proliferasyonu kısmi desteklediği, GelMA kullanımının ise hücre uyumluluğu arttırdığı bulunmuştur. Sonuç olarak in vitro hücre testleri biyocam-fibroin-PCL skafold'un osteokondral uygulamada potansiyeli olduğunu göstermiştir.