HIV ile yaşayan kişilerde tanı anında kardiyovasküler hastalık riskinin hesaplanması ve statin reçeteleme oranının araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY DR. SADİ KONUK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, ENFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SAMİHA AKKAYA
Danışman: Hayat KUMBASAR KARAOSMANOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: HIV ile yaşayan kişilerde kardiyovasküler hastalık (KVH) riskini değerlendirmek, statin tedavi endikasyonu varlığını belirlemek, gerekli hastalara statin reçetelenme oranlarını ve bu oranları etkileyebilecek sosyodemografik, klinik ve laboratuvar verilerini incelemek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Polikliniği'nde, Ocak 2016 - Aralık 2020 tarihleri arasında takip ve tedavi edilen, başvuru anında 40-75 yaş aralığında olan HIV ile yaşayan kişilerin risk skorlamaları aracılığıyla tanı anındaki KVH risk skoru hesaplanmış; hesaplanan risk düzeylerine göre statin tedavisi endikasyonu olup olmadığı ve bu bağlamda statin reçeteleme oranları incelenmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 161 olgunun 134'ü (%83,2) erkek, 27'si (%16,8) kadındı. Tüm olguların tanı anındaki ortalama yaşı 50,3 ± 7,70 yıl olup, erkeklerde 50,3 ± 7,58 yıl, kadınlarda ise 50,0 ± 8,42 yıl olarak saptandı. Olguların %30,4'ünde (n=49) en az bir komorbidite mevcutken, %69,6'sında (n=112) eşlik eden hastalık yoktu. En sık görülen komorbid hastalık hipertansiyondu (%55,1). İkinci sırada %44,9 oranıyla diyabet yer almaktaydı. Toplam 142 olgu 10 yıllık aterosklerorik KVH (ASKVH) risk skoru hesaplanması için uygundu. Hesaplama sonucunda, %40,8'i (n=58) düşük risk ( %20) grubunda yer almaktaydı. ACC/AHA kriterlerine göre 79 olguda (%49,1) statin tedavisi için endikasyon bulunmaktaydı. Ancak endikasyon tanımlanan olguların sadece %34,2'sine (n=27) statin reçetelenmişti. Primer koruma endikasyonu olan 67 kişinin ise 17'sine (%25,3) statin tedavisi verilmişti. Statin reçetelenen ve reçetelenmeyenler karşılaştırıldığında, reçetelenen grupta komorbiditeler (diyabet, primer hiperkolesterolemi, hipertansiyon ve ASKVH) anlamlı oranda daha fazla görülmekteydi (p<0,001) Sonuç: Yapılmış benzer çalışmalar ile uyumlu olarak çalışmamıza dahil edilen HIV ile yaşayan kişilerin neredeyse yarısı statin tedavisi için gerekli endikasyonları karşılamaktaydı ancak endikasyon olan olguların yalnızca üçte birine tedavi verilmişti. Bu sonuçlar ışığında HIV ile yaşayan kişilerde KVH riskinin bilinmesi, takip edilmesi ve lipid düşürücü tedavi uygulamalarının yaygınlaştırılması gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: HIV, kardiyovasküler hastalık, risk skoru, statin tedavisi