Halluks rigidusu olan hastalarda peloid ve parafin tedavilerinin etkinliklerinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KONYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEDA ÇIRA
Danışman: Halil Ekrem AKKURT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmamızın amacı; peloid ve parafin tedavisi verilen semptomatik halluks rigidus (HR) hastalarında ağrı, fonksiyonel durum ve yaşam kalitesi üzerine etkileri araştırmak ve sonuçları karşılaştırmaktır. Gereç ve yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBU) Konya Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon polikliniklerimize başvuran ve klinik ve/veya radyolojik olarak HR tanısı alarak tedaviye gönderilen hastalar incelendi. Bu hastalardan üç ay veya daha uzun süreyle 1. Metatarsofalangeal (MTF) eklemde 0-10 nokta Vizüel Analog Skalaya (VAS) göre 3 veya daha şiddetli ağrı-kısıtlılık olan, palpasyonla 1. MTF üzerinde lokalize hassasiyeti olan, 35 yaş üstü 80 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalar basit rastgele örneklem tipine göre peloidoterapi (n:40) ve parafin tedavisi (n:40) olarak iki gruba ayrıldı. Hastaların detaylı öyküleri alınarak, sosyodemografik ve klinik özellikleri kaydedildi. Birinci gruba 2 hafta süreyle, haftada 5 gün toplamda 10 seans olamk üzere, 42 °C, 20 dakika peloidoterapi tedavisi, ikinci gruba 2 hafta süreyle, haftada 5 gün toplamda 10 seans olmak üzere parafin tedavisi verildi. Her iki tedavi grubuna ev egzersiz programı eklendi. Hastalar tedavi öncesinde (1. ölçüm), tedavi sonrası (2. ölçüm) ve tedavi sonrası 1. Ayda (3. ölçüm) değerlendirildi. Yürürken ve istirahatteki ağrı düzeyi VAS, fonksiyonel durum ve yaşam kalitesi Foot Ankle Outcom Score (FAOS) ve yaşam kalitesi Short Form 36 (SF-36) ile belirlendi. İlaveten 1.MTF dorsifleksiyon ve plantar fleksiyon eklem hareket açıklığı (EHA) gonyometre ile ölçülerek not edildi. Bulgular: Her 2 tedavi grubunda da VAS, FAOS, SF-36 ve EHA parametrelerinde tedavi sonrası ve 1. ay kontrolünde tedavi öncesine kıyasla istatistiksel olarak anlamlı iyileşmeler sağladığı tespit edilmiştir. Etki büyüklüklerine bakıldığında SF-36 fiziksel ve mental bileşen boyutunda parafin tedavisi orta düzeyde, peloidoterapi ise düşük düzeyde etkin bulunmuştur. Parafin tedavisinde özellikle erken olmayan evrelerde(özellikle evre 2) dorsifleksiyon açısı artışını daha fazla saptanmıştır. Tedavi sonrası sonuçlara göre hangi tedavinin daha etkili olduğunu belirlemek için bakılan değişim skorlarına göre her iki tedavi yönteminin de benzer düzeyde etkili olduğu, skorlar üzerindeki etkilerin tedavi yöntemine göre farklılaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç: Çalışmamızın sonuçları semptomatik HR tedavisinde ev egzersiz tedavisine ek olarak verilen parafin tedavisinin ve peloidoterapinin her ikisinin de ağrı, fonksiyonellik, yaşam kalitesi ve eklem hareket açıklığı açısından, kısa dönemde büyük düzeyde etkin olduğunu ve parafin tedavisinin fonksiyonellik ve yaşam kalitesi kazanımları açısından peloidoterapiye göre daha etkili olduğunu göstermektedir. Ayrıca peloidoterapiden farklı olarak parafin tedavisinde özellikle erken olmayan evrelerde dorsifleksiyon açısı artışını daha fazla saptadık. Buna dayanarak erken olmayan evrelerde dahi öncelikle konservatif tedaviler denenmesi gerektiği sonucuna vardık. Çalışmamız bir OA olan HR'de peloidoterapi ve parafin tedavisinin etkin olduğunu saptayan ve birbirlerine üstünlükleri olmadığı sonucuna ulaşan ilk çalışmadır. Biz bu sonuçlar ışığında, semptomatik HR tedavisinde peloidoterapi ve parafin tedavilerinin ve ek olarak ev egzersiz programlarının, tedavi tercihinde öncelikli olarak akla gelmesi gerektiğini düşünmekteyiz. Anahtar sözcükler: halluks rigidus, parafin tedavisi, peloidoterapi, egzersiz