Saç dökülmesi şikayeti ile başvuran çocuklarda TFT, B12, ferritin, selenyum ve çinko düzeylerinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SERFİNAZ ASLAN

Danışman: Fatih Mehmet KIŞLAL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Çocukluk çağında saç dökülmesi, yalnızca kozmetik değil, önemli psikososyal etkileri de olan bir durumdur. Etiyolojide dermatolojik nedenlerin yanı sıra beslenme yetersizlikleri, vitamin-mineral eksiklikleri ve tiroid bozuklukları rol oynadığı bilinmektedir. Özellikle ferritin, çinko, B12 ve selenyum düzeyleri ile tiroid fonksiyonlarının saç folikül sağlığı üzerinde etkili olduğu bilinmektedir. Ancak çocukluk çağında bu parametreleri birlikte değerlendiren çalışmalar sınırlıdır. Bu çalışmada saç dökülmesi şikâyetiyle başvuran 140 çocuk hastanın verileri retrospektif olarak incelenecektir. Amaç ferritin, çinko, B12, selenyum, D vitamini düzeyleri ile tiroid fonksiyon testlerinin saç dökülmesi ile ilişkisini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız T.C. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Dermatoloji Polikliniği'nde yapılmış olup retrospektif nitelikte bir çalışmadır. Çalışmamıza saç dökülmesi şikayeti ile başvuran 4-18 yaş arası çocuk hastalar dahil edilmiştir. Mevcut çalışma için gerekli veriler Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma hastanesinde kullanılan sistem veri tabanından sistematik olarak elde edilmiştir. Her hasta için elde edilen veriler hasta veri izlem formuna kaydedilmiştir. Araştırma verilerinin istatistiksel analizleri için SPSS 26.0 ile yapılmıştır ve %95 güven düzeyinde çalışılmıştır. Bulgular: Çalışma grubunun büyük çoğunluğunu adölesan yaş grubunun ve kız hastaların oluşturduğu görülmüştür. Bulgular, bu hasta grubunda özellikle vitamin D eksikliği/yetersizliğinin oldukça yüksek oranda bulunduğunu ortaya koymuştur. Bunun yanında selenyum düşüklüğü de dikkat çekici sıklıkta saptanmıştır. Ferritin düşüklüğünün adölesan yaş grubunda çocuklara göre daha sık olduğu belirlenmiştir. Adölesan kızlarda ferritin ve çinko düzeylerinin erkeklere göre daha düşük bulunması, bu grubun mikronutrient eksiklikleri açısından daha riskli olabileceğini düşündürmektedir. Vitamin B12 düzeyleri olguların büyük çoğunluğunda normal sınırlarda saptanmıştır. Ayrıca nötrofil/lenfosit oranının yaş ve cinsiyete göre farklılık gösterdiği gözlenmiştir.Sonuçlar: Bu çalışmada, saç dökülmesi şikâyeti ile başvuran çocuk ve adölesanlarda en sık saptanan biyokimyasal bulguların vitamin D eksikliği/yetersizliği ve selenyum düşüklüğü olduğu görülmüştür. Özellikle adölesan kızlarda ferritin ve çinko düzeylerinin daha düşük bulunması, bu grubun mikronutrient eksiklikleri açısından daha dikkatli değerlendirilmesi gerektiğini düşündürmektedir. Bulgular, pediatrik saç dökülmesinde multifaktöriyel yaklaşımın önemini ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Saç dökülmesi, Ferritin, Selenyum, Vitamin B12, Çinko, Tiroid Fonksiyon Testleri