Bir aile sağlığı merkezine başvuran 18–49 yaş arası kadınlarda sosyal medya bağımlılığı ve depresyon ilişkisinin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DİLARA PEHLİVAN TOSUN

Danışman: Berrin TELATAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırmada, bir Aile Sağlığı Merkezine başvuran 18-49 yaş arası kadınlarda sosyal medya bağımlılığı ile depresyon arasındaki ilişkinin ortaya konulması ve bu ilişkiye etki edebilecek sosyodemografik faktörlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel desende yürütülen çalışma, etik onay sonrasında 290 kadın katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Veriler sosyodemografik bilgi formu, Bergen Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği (BSMBÖ) ve Beck Depresyon Envanteri (BDE) kullanılarak toplanmıştır. Analizlerde Ki-Kare testi, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi, Pearson korelasyonu ve doğrusal regresyon yöntemleri kullanılmış; anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların %37,6'sı BSMBÖ'ye göre sosyal medya bağımlısıdır. BDE sonuçlarına göre katılımcıların yarısından fazlasında hafif ve daha yüksek düzeyde depresif belirti tespit edilmiştir. BSMBÖ'ye göre bağımlı grubun daha genç olduğu, bekar ve çocuk sahibi olmayan katılımcılarda bağımlılık oranının daha yüksek olduğu, düzensiz gelire sahip olmanın bağımlılık ile ilişkili bulunduğu saptanmıştır (p<0,05). Kendine vakit ayırabilen katılımcıların BDE puanlarının anlamlı düzeyde daha düşük olduğu bulunmuştur (p<0,001). Korelasyon analizlerinde yaş ile sosyal medya bağımlılığı arasında düşük düzeyde negatif (r=-0,348; p<0,001), sosyal medya bağımlılığı ile depresyon arasında ise düşük düzeyde pozitif ilişki olduğu belirlenmiştir (r=0,366; p<0,001). Regresyon analizleri, yaşın sosyal medya bağımlılığını negatif yönde yordadığını (R²=0,118; p<0,001) ve sosyal medya bağımlılığı ile depresyonun karşılıklı olarak birbirini pozitif yönde anlamlı düzeyde açıkladığını göstermiştir (R²=0,14; p<0,001). Sonuç: Bulgular, sosyal medya bağımlılığının özellikle genç, bekar ve çocuk sahibi olmayan kadınlarda daha yaygın olduğunu ve gelir düzeyi gibi sosyodemografik faktörlerle ilişkili olabileceğini göstermektedir. Sosyal medya bağımlılığı ile depresyon arasındaki düşük düzeyli ancak anlamlı çift yönlü ilişki, bu iki durumun birbirini güçlendirebilecek dinamik bir etkileşim içinde olabileceğini düşündürmektedir. Sonuçlar, birinci basamak sağlık hizmetlerinde kadınların sosyal medya kullanım alışkanlıklarının psikososyal iyilik hali açısından değerlendirilmesinin önemini vurgulamaktadır. Anahtar Kelimeler: Sosyal medya, bağımlılık, depresyon, kadınlar, birinci basamak