HEKİMLERDE ÇOKLU EKRAN BAĞIMLILIĞI VE YEME BAĞIMLILIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİ
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEVGİ BÜBER
Danışman: Velittin Selçuk ENGİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada hekimlerde çoklu ekran bağımlılığı ile yeme bağımlılığı arasındaki ilişkinin araştırılması ve ekran bağımlılığı ve yeme bağımlılığı ile ilişkili sosyodemografik ve mesleki faktörlerin değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve gözlemsel tipte planlanan bu araştırmaya toplam 238 hekim dahil edilmiştir. Çalışmamızın örneklemini Türkiye'de aktif olarak çalışan ve araştırmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden prastiyen, asistan ve uzman hekimler oluşturmuştur. Araştırmanın verileri çevrimiçi anket formu ile elde edilmiştir. Katılımcılara sosyodemografik veri formu, Çoklu Ekran Bağımlılığı Ölçeği (ÇEBÖ) ve Modifiye Yale Yeme Bağımlılığı Ölçeği Sürüm 2.0 (mYFAS 2.0) uygulanmıştır. Verilerin analizinde bağımsız gruplar t testi, Mann–Whitney U testi, Ki-kare testi, Pearson korelasyon analizi, çoklu doğrusal regresyon ve ikili lojistik regresyon analizleri kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: ÇEBÖ toplam puanı ile mYFAS 2.0 toplam puanı arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki saptanmıştır (r=0.39, p<0.001). ÇEBÖ alt boyutlarından "zorlayıcı davranış" ve "kontrol kaybı" puanları, yeme bağımlılığı ile anlamlı düzeyde ilişkili bulunmuştur (p<0.05). Yeme bağımlılığı puanları ile beden kitle indeksi arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki bulunmuş, fazla kilolu ve obez bireylerde yeme bağımlılığı kriterlerini karşılama oranının daha yüksek olduğu görülmüştür (p=0.004). Lojistik regresyon analizinde zorlayıcı davranış alt boyutunun yeme bağımlılığı için bağımsız bir yordayıcı olduğu saptanmıştır. Ayrıca mYFAS 2.0 toplam puanındaki artışın ekran bağımlılığı riskini artırdığı belirlenmiştir (p<0.05). Sonuç: Bu çalışma, hekimlerde çoklu ekran bağımlılığı ile yeme bağımlılığı arasında anlamlı bir ilişki bulunduğunu göstermiştir. Özellikle ekran kullanımına ilişkin zorlayıcı davranışlar ve kontrol kaybının yeme bağımlılığı ile daha güçlü ilişkili olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Ekran Bağımlılığı, Yeme Bağımlılığı, Hekimler, Çoklu Ekran Bağımlılığı Ölçeği, Modifiye Yale Yeme Bağımlılığı Ölçeği