11-18 yaş grubu çocuklarda COVID aşısına yönelik tutum ölçeğinin geliştirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KAMER BABACAN

Danışman: Dilek KONUKBAY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı 11- 18 Yaş Grubu Çocuklarda Covid-19 Aşısına Yönelik Tutum Ölçeği'nin geliştirilmesi, geçerlik ve güvenilirliğinin değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: Çalışma metodolojik olarak yürütülmüş olup çalışmanın örneklemini, 02 Nisan 2022 -01 Ağustos 2022 tarihleri arasında Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Yenimahalle Eğitim ve Araştırma Hastanesi Covid-19 Aşı Polikliniği' ne aşı olmak için gelen araştırmaya dâhil edilme kriterlerini karşılayan 11-18 yaş grubu 315 çocuk oluşturmuştur. Çalışmanın verileri Sosyodemografik form ve ''11-18 Yaş Grubu Çocuklarda Covid-19 Aşısına Yönelik Tutum Ölçeği'' taslak formu kullanılarak toplanmıştır. Likert tipte tasarlanan ölçeğin taslak formunun kapsam geçerliği 14 uzmanın görüşüne başvurularak değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde sayı/yüzde, t testi, korelasyon analizi, ölçeğin geçerlik analizinde; kapsam, yapı geçerliği analizleri, Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA), Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), güvenilirlik analizinde; iç tutarlılık analizi ve test-tekrar test analizleri kullanılmıştır. Bulgular: Kapsam geçerliği analizi sonucunda, ölçek ilk taslak formunda yer alan 18 madde, 14 madde olarak yeniden düzenlenmiştir. AFA sonucunda, ölçekte toplam varyansın %70,7'sini açıklayan ve faktör yükleri 0,469 ile 0,969 arasında değişen iki faktörlü bir yapı elde edilmiştir. Ölçekte, faktör yüklerine göre 0,30 altında kalan bir maddenin çıkarılması ve bir maddenin de ters puanlanması gerektiği belirlenmiştir. DFA'ya göre ölçeğin yapısal denklem model sonucu p=0,000 düzeyinde anlamlı olduğu, ölçeği oluşturan 13 madde ve iki faktörlü ölçek yapısıyla ilişkili olduğu belirlenmiştir. Geliştirilen ölçeğin uyum iyiliği indekslerinde CFI 0,913, IFI 0,926, χ2 (Cmin/df) 3,098, RMSEA 0,074 ile kabul edilebilir uyum gösterdiği tespit edilmiştir. Cronbach Alfa güvenilirlik katsayısı tüm ölçek için 0,914, faktör 1 için 0,930, faktör 2 için 0,931 olarak bulunmuş ve ölçeğin yüksek derecede güvenilir olduğu saptanmıştır. Ölçeğin zamana karşı güvenilirliğini belirlemek amacıyla yapılan test tekrar test uygulaması sonucunda her iki uygulamadan elde edilen puan ortalamaları arasında istatiksel olarak anlamlı, pozitif yönlü ve çok yüksek düzeyli korelasyon olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Sonuç: İki alt boyuttan ve 13 maddeden oluşan ''11-18 Yaş Grubu Çocuklarda Covid-19 Aşısına Yönelik Tutum Ölçeği'' geçerli ve güvenilir bir ölçektir.