Düşme hikayesi olan ve olmayan postmenopozal kadınlarda bilişsel performans, fiziksel performans ve ikili görev performansının karşılaştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZNUR GÜMÜŞ KAYRAN
Danışman: Duygu TÜRKER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, düşme hikayesi olan ve olmayan postmenopozal kadınlarda bilişsel performans, fiziksel performans ve ikili görev performansının karşılaştırılmasıdır. Gereç ve yöntem: Bu kesitsel çalışmaya, 47-65 yaş aralığında, son 12 ay içinde düşme hikayesi olan 50 postmenopozal kadın ile düşme hikayesi olmayan 50 postmenopozal kadın dahil edildi. Katılımcıların bilişsel performanslarını değerlendirmek için Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği, fiziksel performanslarını değerlendirmek Zamanlı Kalk Yürü Testi, 3 Metre Geri Yürüme Testi, Tandem Yürüme Testi, Tek Ayak Üzerinde Duruş Testi, 30 Saniye Kalk-Otur Testi ve Dört Adım Kare Testi kullanıldı. Tek Ayak Üzerinde Duruş Testi ve Dört Adım Kare Testi dışında her bir test, hem tek görev hem de ikili görev koşulları altında uygulanarak bilişsel yükün fiziksel performansa etkisi değerlendirildi. Bulgular: Düşme hikayesi olan bireylerin Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği puanları görsel-uzaysal yürütücü fonksiyonlar, dikkat ve total puanlamada istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşük olduğu bulundu (p 0,5). Düşme hikayesi olanların zamanlı kalk yürü testi, 3 metre geri yürüme testi ve 30 saniye kalk otur testi ikili görev maliyetleri, düşme hikayesi olmayanlara kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha fazla bulundu (p 0,05). Sonuç: Çalışmamızda, tek görev performanslarında düşme hikayesi olan ve olmayan postmenopozal kadınlar arasında belirgin bir fark bulunmazken, bilişsel ikili görevlerde düşme hikayesi olanların performansında belirgin bir düşüş gözlemlendi. Ayrıca, düşme hikayesi olan postmenopozal kadınların ikili görev maliyeti, düşme hikayesi olmayan kadınlara kıyasla daha yüksekti. Postmenopozal kadınlarda düşme riskinin değerlendirilmesinde, ikili görev sırasında fiziksel performans ölçümlerinin yanı sıra bilişsel durum değerlendirmelerinin de dikkate alınması gerektiği kanısındayız. Bu popülasyona yönelik uygulanacak olan koruyucu fizyoterapi ve rehabilitasyon programlarında, dikkat ve yürütücü fonksiyonları iyileştirmeye, ikili görev performansını geliştirmeye yönelik stratejilerin, tekrarlı düşme riskini azaltmada ve genel motor becerilerini güçlendirmede etkili olacağını düşünüyoruz. Anahtar Kelimeler: İkili Görev, Düşme, Postmenopozal, Bilişsel Performans, Fiziksel Performans