Tip 2 diyabetes mellitus hastalarında doğru statin kullanımı ve bunu etkileyen faktörlerin irdelenmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RABİA PİRMİT ASLAN

Danışman: Sema BASAT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Tip 2 diabetes mellitus (DM), kardiyovasküler mortalite ve morbidite artışında bağımsız bir risk faktörüdür. Bu nedenle tip 2 DM hastalarında hiperlipideminin kontrolü ve bu kontrolün sağlanmasında temel tedavi olan statin kullanımı hayati öneme sahiptir. Biz bu çalışmamızda tip 2 DM hastalarında doğru statin kullanım oranları ve bunu etkileyen faktörleri incelemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları polikliniğine başvuran tip 2 DM tanılı statin kullanım endikasyonu olan 18-80 yaş aralığında 200 hasta dahil edildi. Kesitsel yapılan çalışmamızda hastalarla görüşülerek statin kullanımı, doğru dozda kullanıp kullanmadığı, kullanmıyorsa neden kullanmadıkları ve laboratuvar sonuçları incelendi. Avrupa Kardiyoloji Derneği/ Avrupa Ateroskleroz Derneği (ESC/ EAS) kılavuzuna göre hastaların kardiyovasküler risk kategorileri belirlendi. Çok yüksek riskli grubunda yer alan hastalar için hedef LDL-K <55mg/dl, yüksek riskli grubunda yer alan hastalar için hedef LDL-K <70mg/dl, orta riskli grubunda yer alan hastalar için hedef LDL-K <100mg/dl olarak belirlendi. Çalışmada elde edilen bulgular değerlendirilirken, istatistiksel analizler için SPSS 27 (Statistical Package for the Social Sciences) programı kullanıldı. Sonuçlar % 95'lik güven aralığında, anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirildi. Bulgular: Çalışmamızda tip 2 DM hastalarına hipertansiyon (HT) veya koroner arter hastalığı (KAH) eşlik etme oranlarının yüksek olduğunu saptadık. Hastaların çok büyük bir kısmı yüksek veya çok yüksek riskli grupta yer almaktadır. Buna rağmen statin tedavisi alanların oranı sadece %34 olarak bulundu. Hastaların %20'lik bölümü ise statin tedavisine başlamış fakat sonrasında bırakmıştır. Olguların ancak %7,5'nin hedef LDL-K düzeylerine ulaşmış olduğu görülmesine karşın, sadece %14,7 si yüksek yoğunluklu statin tedavisi almaktadır. Statin kullanmayan hastaların tedavi almama sebebi sorgulandığında, hastaların yaklaşık yarısına doktor tarafından hiç tedavi önerilmemiş olduğunu gördük. Sonuç: Tip 2 diyabetiklerde statin kullanma ve hedefe ulaşma oranlarının çok düşük olduğunu gördük. Güncel riskleri daha doğru yansıtan ESC 2023 kılavuzunun referans alınarak hem hekim hem hasta hedefli eğitim ve bilgilendirmelerin arttırılmasına ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: diabetes mellitus, dislipidemi, statin, düşük yoğunluklu lipoprotein kolesterol (LDL-K)