Tip 2 diabetes mellitus hastalarında aile desteği ile tedaviye uyumun değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KARTAL DR. LÜTFİ KIRDAR ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞEGÜL YILDIZ ÇARIK
Danışman: Engin Ersin ŞİMŞEK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Diabetes mellitus insülin eksikliği ve/veya etki mekanizmasının yetersizliği sonucu karbonhidrat, protein ve yağ metabolizmasında bozukluğa sebep olan kronik bir hastalık olup, ülkemizde ve dünyada prevelansı gün geçtikçe artmaktadır (1,2). Tüm kronik hastalıklarda olduğu gibi DM'de de çevre ile aileden destek görmek, tedaviye uyumda ve hastalıkla baş etmede önemlidir (8). Hastaların ailelerinden gelen sosyal destek, uyumun başlatılması ve tedaviye uyumun devam ettirilmesinde önemli bir rol oynamaktadır (57). Bu çalışmadaki amacımız S.B.Ü. Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesine bağlı Kaynarca Diyabet Merkezi ve İç Hastalıkları Diyabet Polikliniğine başvuran tip 2 diyabet hastalarında aile desteğinin ve tedaviye uyumun kan glukoz regülasyonuna etkisinin değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel nitelikteki araştırmamıza 1 Şubat-1 Ağustos 2021 tarihleri arasında Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesine bağlı İç Hastalıkları Diyabet Polikliniğine ve Üst Kaynarca Diyabet Merkezine başvuran,18 yaş üzeri, en az 1 yıldır tip 2 diyabeti olan hastalar dahil edilmiştir. Katılımcılara sosyodemografik özellikleri ve diyabet hastalığı ilgili bilgilerini içeren anket formu, aile desteği ve çatışma ölçeği, tedaviye uyum ölçeği uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmaya toplam 400 hasta dahil edilmiş olup yaş ortalaması 59,7±10,0 yıl ve 230 (%57,5)'u kadın olarak saptanmıştır. Hasta uyum ölçeği puanı 80,1±7,7, aile desteği ölçeği puanı 23,0±2,4, aile çatışma ölçeği puanı 10,1±2,0 olarak bulunmuştur. Çalışmadaki katılımcıların tamamının hasta uyum ölçeği puanlamasına göre tedaviye uyum düzeyi orta düzeyde saptanmıştır. Katılımcılardan HbA1c<%7 ile HbA1c≥%7 olanlar arasında tedavi uyum puanı açısından anlamlı fark saptanırken, aile desteği puanı ve aile çatışma puanı arasında anlamlı fark gözlenmemiştir (sırasıyla, p=0,005, p=0,252 ve p=0,902). Katılımcıların takip durumlarına göre tedavi uyum puanı açısından anlamlı fark saptanırken, aile desteği ve aile çatışma puanı açısından anlamlı fark gözlenmemiştir (sırasıyla, p<0,001, p=0,385 ve p=0,992). Tedavi uyum puanı ile aile destek puanı ve aile çatışma puanı arasında anlamlı ilişki saptanmıştır (sırasıyla r=-0,109, p=0,029 ve r=0,113, p=0,024). Sonuç: Çalışmamızda kan glukozu regüle olan hastalarda tedavi uyum düzeyinin iyi olduğu, kan glukozu regüle olmayan hastalarda tedavi uyum düzeyinin daha kötü olduğu saptanmıştır saptanmıştır. Ayrıca eş/çocuk desteği olan hastaların aile destek puanı da yüksek tespit edilmiştir. Tip 2 DM hastalarında aile desteğinin ve tedaviye uyumun hastalığın prognozu üzerindeki etkisinin incelenmesi ve geliştirilmesine yönelik araştırmaların arttırılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Aile destek ve çatışma anketi, Diabetes mellitus, HbA1c, Tedavi uyum anketi