0-6 yaş grubu çocuğu olan hekim annelerin ev kazaları ve güvenlik önlemleri hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KONYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESRA KARATAŞ TURAN
Danışman: Selma PEKGÖR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:GİRİŞ-AMAÇ: Ev kazaları yaygın, önlenebilir ve ölüm ya da kalıcı sakatlıkla sonuçlanabilen önemli bir halk sağlığı sorunudur. Bu çalışmada 0–6 yaş grubu çocuğu bulunan hekim annelerin ev kazaları ve bu kazaların önlenmesine yönelik bilgi, tutum ve davranışlarını değerlendirmek; çocukluk çağı ev kazalarının önlenmesine katkı sağlamak amaçlanmıştır. GEREÇ-YÖNTEM:Çok merkezli, tanımlayıcı, kesitsel olarak yapılan çalışmamıza 1 Ocak 2025- 1 Nisan 2025 tarihleri arasında, Konya ilinde 0 ile 6 yaş arası çocuğu olan 261 hekim anneye online anket yapılarak veriler toplandı. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri, ev kazaları ile güvenlik önlemi kullanma durumları ve "0-6 Yaş Çocuklarda Annenin Ev Kazalarına Yönelik Güvenlik Önlemlerini Tanılama Ölçeği" verileri kaydedildi. SPSS 18.0 programında tanımlayıcı istatistiksel metodlar ile Kolmogrorov-Smirnov / Shapiro-Wilk, T testi, Man-Whitney U, Kruskal Wallis testiyle analizler yapıldı. BULGULAR: Çalışmamıza katılan annelerin yaş ortalaması 32,67 ±3,92 idi. Katılımcıların %51,7'si çocuğunun ev kazası geçirdiğini, kaza geçirenlerin %52,6'sı yüksekten düşme olduğunu söyledi. Annelerin EKYGÖTÖ'den aldıkları puanların ortalaması 169,85 ± 16,26 olarak saptandı. Çocukların evde başlarına gelebilecek kazaların neler olduğunu bilen katılımcıların ölçek toplam puanı, kısmen bilenlere göre anlamlı düzeyde yüksekti. Çocuğunu diğer kardeşi ile yalnız bırakmayanların bırakanlara göre, pencere kilidi kullananların kullanmayanlara, köşeli eşya koruyucu kullananların kullanmayanlara, kapı tutucu, fırın ocak düğme koruyucu, halı kaydırmaz, elektrik priz koruyucu, dolap kilidi kullananların kullanmayanlara, televizyon dolap vs duvar sabitlemesi yapanların yapmayanlara, merdiven kenar tutamacı kullananların kullanmayanlara göre ölçek toplam puanı anlamlı ve daha yüksek saptandı. Evde alınan güvenlik önlemleri değerlendirildiğinde, ev kazası geçirenlerin köşeli eşya koruyucusu, dolap kilidi, televizyon/dolap sabitleme gibi önlemleri kullanma oranları ev kazası geçirmeyenlere göre anlamlı yüksekti. SONUÇ: Katılımcıların yaklaşık yarısı çocuklarının ev kazası geçirdiğini belirtmiştir. Aile hekimlerinin, çekirdek yeterliliğinden olan kapsamlı yaklaşım içinde bulunan sağlığı iyileştirme ve koruyucu sağlık hizmetlerindeki aktif rolü nedeniyle toplumu ev kazaları konusunda bilgilendirmeleri yalnızca kaza sıklığını azaltmayıp, gerçekleşen kazaların sonuçlarının daha hafif seyretmesine de katkıda bulunacaktır. Anahtar Kelimeler: Çocukluk çağı, 0-6 yaş çocuk, hekim anneler, ev kazaları, yaralanma, Güvenlik önlemleri