Toplumda psişik yaşantıları değerlendirme ölçeği Türkçe formu'nun ergen yaş grubunda geçerlilik ve güvenilirlik çalışması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZGE PARLAK GÖZÜKARA
Danışman: Gülser ŞENSES DİNÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Psikoz benzeri yaşantılar ergenlik döneminde gelişimsel olarak ortaya çıktığı düşünülen, genelde geçici olmakla birlikte bazı çevresel etkenlerle kalıcılaşabilen ve tedavi ihtiyacı duyulmayan durumlar olarak tanımlanmaktadır. Güncel çalışmalar psikoz benzeri yaşantıların toplumda çok sık görüldüğünü giderek artan oranda göstermektedir. Bu çalışmada çeşitli araştırmalarda çok sık kullanılan toplumda psikoz benzeri yaşantıları araştıran bir özbildirim aracı olan Toplumda Psişik Yaşantıları Değerlendirme Ölçeği (TPYÖ) Türkçe Formu'nun psikometrik özelliklerini analiz ederek ergen yaş grubunda geçerlilik ve güvenilirliğinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmanın örneklemini Mersin ili Silifke ilçesinde liseye devam eden 542 ergen oluşturmuştur. Çalışmada TPYÖ, Kısa Semptom Envanteri (KSE), Büyüsel Düşünce Ölçeği (BDÖ) değerlendirme araçları kullanılmıştır. Çalışmanın geçerlilik analizinde yapı geçerliliği, ayırt edici geçerlilik ve ölçüt bağıntılı geçerlilik; güvenirlik analizinde ise iç tutarlılık ve test-tekrar test güvenilirliği yapılmıştır. Bulgular: Yapı geçerliliğini incelemek için yapılan doğrulayıcı faktör analizinde ölçeğin TPYÖ Türkçe Formu'nun ilk geçerlilik ve güvenilirlik analizinde gösterilen üç alt ölçekli ve yedi faktörlü yapısı gösterilmiş olup istatiksel olarak kabul edilebilir uyum değerleri elde edilmiştir. Ayırt edici geçerlilik analizlerinde TPYÖ Pozitif alt ölçeğinin BDÖ, KSE Psikotizm, KSE Hostilite alt ölçekleri tarafından; TPYÖ Negatif alt ölçeğinin KSE Kişiler arası duyarlılık ve Depresyon alt ölçeği tarafından ve TPYÖ Depresif alt ölçeğinin ise KSE Depresyon ve KSE Anksiyete alt ölçeği tarafından en iyi şekilde yordandığı bulunmuştur. TPYÖ'nin bütün alt ölçeklerinin BDÖ ile pozitif yönlü ve istatiksel xii olarak anlamlı ilişki içinde olduğu, KSE alt ölçekleri ile en fazla pozitif ve istatiksel olarak anlamlı ilişkinin ise TPYÖ Pozitif alt ölçeği ile olduğu bulunmuştur. TPYÖ'nin alt ölçekleri arasındaki ilişkiler incelendiğinde, tüm ilişkiler istatistiksel olarak anlamlı ve çok yüksek düzeyde ilişkili olarak bulunmuştur. Cronbach's Alpha güvenilirlik analizine göre bütün alt ölçekler için elde edilen değerler ölçeğin yüksek derecede güvenilir olduğunu göstermiştir. Test tekrar test analizinde hem ölçek toplam puanları hem de alt ölçek puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır. Sonuçlar: Bulgularımız TPYÖ Türkçe Formu'nun 13-17 yaş grubu ergenlerde psişik yaşantıları saptamaya yönelik geçerli ve güvenilir özbildirim aracı olduğunu göstermiştir. Yaşam boyu psişik yaşantıları ölçen TPYÖ'nin psişik yaşantıların üç boyutunu aynı anda ya da ayrı ayrı ölçebiliyor olması bu ölçüm aracının bu alandaki eksikliği dolduracağı düşünülmektedir. Anahtar Sözcükler: Geçerlilik, Güvenilirlik, Psişik Yaşantılar, TPYÖ