Meme kanseri reseptör profilinin toraks metastazlarında değişimi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL DR. SİYAMİ ERSEK GÖĞÜS KALP VE DAMAR CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYBİYÇE ELİF SİLPAĞAR GÜNER
Danışman: Mehmet YILDIRIM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Meme kanserinin toraks metastazlarında (plevra, akciğer, lenf nodu, perikard, göğüs duvarı) ER, PR ve HER2 profili değişimlerini saptamak ve bu değişimlerin sağkalım üzerindeki etkisini değerlendirmek. Yöntem: Dr. Siyami Ersek Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göğüs Cerrahisi Kliniğinde Ocak 2020–Aralık 2024 arasında meme kanseri toraks metastazı nedeniyle girişim yapılan, primer ve metastatik dokuda ER/PR/HER2 değerlendirmesi mevcut 46 kadının verileri retrospektif olarak incelendi. Toraks metastazı sonrası sağkalım, metastazın histopatolojik doğrulandığı tarihten itibaren hesaplandı. Kaplan–Meier ile kümülatif sağkalım ve beklenen yaşam süreleri; log-rank testleri ile grup karşılaştırmaları; tek ve çok değişkenli Cox regresyonu ile bağımsız belirleyiciler analiz edildi. Primer–metastaz reseptör uyumsuzluğu McNemar testiyle değerlendirildi (p<0,05 anlamlı). Bulgular: Ortalama yaş 51.6±13.0, metastazın en sık izlendiği bölge plevra (%54,3) bulundu. Metastaz sonrası 6 aylık, 1 yıllık ve 2 yıllık sağkalımlar sırasıyla %76,1, %67,3 ve %53,9 olarak bulundu. Ortalama yaşam süresi 40,2 aydır. Primer dokuda ER %87, PR %63, HER2 %21; metastatik dokuda ise sırasıyla %69,6, %45,7 ve %25,6 oranında pozitiftir. ER'de %17,4 oranında negatifleşme oldu; pozitifleşme izlenmedi. PR'de %23,9 kayıp, %6,5 kazanım; HER2'de %7,0 kayıp, %11,6 kazanım görüldü. Tek değişkenli analizde plevra metastazı (HR=3,442, p=0,017), metastazda ER negatifliği (HR=3,306, p=0,008), metastazda PR negatifliği (HR=2,793, p=0,037) ve ER negatifleşmesi (HR=3,095, p=0,022) daha kötü sağkalımla ilişkili saptandı. Çok değişkenli analizde plevra metastazı (HR=4,424, p=0,009) ve ER kaybı (HR=3,669, p=0,010) bağımsız risk faktörleri olarak kaldı. HER2 ile sağkalım arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. Sonuç: Meme kanseri toraks metastazlarında ER kaybı ve plevra metastazı bağımsız kötü prognostik göstergelerdir. Metastatik dokuda reseptör profilinin yeniden değerlendirilmesi, tedavi seçimi ve prognoz öngörüsü açısından önem taşır. Anahtar Kelimeler: meme kanseri, metastaz, plevra, plevral efüzyon, reseptör değişimi, östrojen, progesteron.