Tam kan sayımı parametrelerinin akut apandisit tanısındaki değerinin araştırılması


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖMER BAŞER

Danışman: Taner ŞAHİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Karın ağrısı acil servislere en sık başvuru nedenlerindendir. Karın ağrısı ile başvuran hastalarda en çok tespit edilen acil cerrahi gerektiren patoloji akut apandisittir. Akut apandisit tanısı klinik değerlendirme, laboratuvar testleri ve radyolojik görüntülemeler sonucu konulmaktadır. Ülkemiz acil servislerinin yoğunluğu göz önüne alındığında apandisit tanısı koymak her zaman kolay olmamaktadır. Apandisit tanısı konulamadığında ya da yanlış tanı konulduğu durumlarda gereksiz ameliyatlar sonucu morbidite ve mortalite oranları artmaktadır. Bu durum hem sağlık harcamalarındaki maliyeti artırmakta hem de hekimleri ciddi malpraktis davaları ile karşı karşıya bırakmaktadır. Bu çalışmada karın ağrısı ile acile başvuran hastaların değerlendirilmesinde rutin olarak çalışılan tam kan sayımı tetkiki içerisinde yer alan parametrelerin akut apandisit tanısındaki değerini araştırmayı hedefledik. Gereç ve Yöntem: Geriye dönük olarak planlanan bu çalışmaya 01.01.2019-31.12.2019 tarihleri arasında karın ağrısı şikayetiyle acil servise ayaktan ya da ambulansla başvuran, yapılan tetkikler sonucu apandisit ön tanısıyla ameliyata alınan ve patolojik inceleme sonucu apandisit tanısı kesinleştirilen 18 yaşından büyük hastalar dahil edildi. Apandisit grubunda yer alan hastalar patolojik inceleme sonuçlarına göre basit apandisit ve komplike apandisit olarak iki alt gruba ayrıldı. Kontrol grubuna ise rutin sağlık taraması amacıyla kan tetkiki yaptırmış, aktif şikayeti olmayan 18 yaşından büyük gönüllü sağlıklılar dahil edildi. Tüm grupların dosyaları hastane veri sistemi üzerinden geriye dönük olarak tarandı. Grupların acil servise başvuru anındaki demografik özellikleri (yaş, cinsiyet, uyruk) ve tam kan sayımı tetkikinden elde edilen parametreler oluşturulan veri toplama formuna kaydedildi. Elde edilen veriler uygun istatistiksel yöntemler kullanılarak karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen apandisit hastalarının 388'i (%64.7), kontrol grubunun ise 380'i (%63.3) erkekti. Apandisit hastalarının yaş ortanca değeri 32, kontrol grubun yaş ortanca değeri ise 36 idi. Apandisit alt grupları incelendiğinde basit apandisit grubunun yaş ortanca değeri 31, komplike apandisit grubunun yaş ortanca değeri ise 36.5 bulundu. Kontrol grubuna kıyasla apandisit hasta grubunda lökosit, nötrofil, NRBC, NLR ve PLR değerleri anlamlı derecede daha yüksek bulunurken, lenfosit, RDW ve MPV ise anlamlı derecede daha düşük bulundu. Alt viii gruplar kıyaslandığında ise komplike apandisit grubunda basit apandisit grubuna göre NLR ve PLR değerleri anlamlı derecede yüksek iken lenfosit değerleri anlamlı derecede düşük bulundu. Sonuç: Akut apandisit erkeklerde ve dördüncü dekatta daha fazla görülmektedir. Hiçbir laboratuvar testi tek başına akut apandisit tanısı koydurmak için yeterli değildir. Klinik değerlendirme ve radyolojik görüntüleme yöntemleri ile apandisitten şüphelenilen hastalar için laboratuvar testleri tanıya yardımcı olarak kullanılabilir. Apandisitten şüphelenilen hastalar için lökosit, nötrofil, NRBC, NLR ve PLR değerlerinin yüksekliği ile lenfosit, RDW ve MPV değerlerinin düşüklüğü apandisit tanısı için yol gösterici olabilir. Ayrıca NLR ve PLR yüksekliği ile lenfosit düşüklüğü komplike apandisit hastalarında daha belirgindir. Bu testler yardımıyla komplike apandisit hastalarını erken dönemde tespit edebilmek, gelişebilecek komplikasyonları önlemek açısından önemlidir. Anahtar Kelimeler: Akut Apandisit, Tam Kan Sayımı Parametreleri, Acil Servis