Seboreik dermatit hastalarında serum FGF-21 düzeylerinin ve metabolik sendrom sıklığının incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL PROF. DR. CEMİL TAŞÇIOĞLU ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DERİ VE ZÜHREVİ HASTALIKLAR ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERPİL EŞREFOĞLU
Danışman: Ezgi AKTAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Amaç: Seboreik dermatit (SD), toplumda sık izlenen kronik inflamatuvar bir dermatozdur. Pek çok inflamatuvar dermatoz ile metabolik sendrom (MetS) ilişkisi gösterilmiş olsa da SD hastalarında bu ilişkiyi inceleyen çalışmaların sonuçları farklılık göstermektedir. Fibroblast büyüme faktörü-21 (FGF-21) ise MetS, abdominal obezite ile ilişkisi kanıtlanmış bir hepatokin olmasına ek olarak çeşitli deri hastalıklarının patogenezine katkıda bulunduğu gösterilmiştir. SD'de FGF-21 düzeylerini ve MetS varlığını inceleyen çalışmalar sınırlıdır. Bu çalışmada SD hastalarında serum FGF-21 düzeyleri ile MetS sıklığının belirlenmesi ve bu parametrelerin klinik özelliklerle ilişkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Tek merkezli, prospektif olarak yürütülen bu çalışmaya yaş ve cinsiyet açısından benzer özellikler gösteren 40 SD hastası ve 40 sağlıklı kontrol olmak üzere toplam 80 birey dahil edilmiştir. Serum FGF-21 düzeyleri ile MetS bileşenleri biyokimyasal ve klinik yöntemlerle değerlendirilmiş, hastalık şiddeti seboreik dermatit alan ve şiddet indeksi (SDASİ) kullanılarak belirlenmiştir. Bulgular: SD hastalarında serum FGF-21 düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde daha düşük bulundu (p= 0,001). Serum FGF-21 düzeyleri ile MetS parametreleri arasında ilişki izlenmedi (p> 0,05). SD hastalarında kan basıncı ve bel çevresi değerleri kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksekti (sırasıyla; p= 0,001, p= 0,041). Serum FGF-21 düzeyleri ile SDASİ skorları arasında anlamlı ilişki bulunmadı (p> 0,05). Ancak SDASİ skoru ile MetS pozitif bileşen sayısı ve bel çevresi arasında pozitif; HDL düzeyleri ile ters yönlü anlamlı ilişkiler saptandı (sırasıyla; p= 0,002, p= 0,017, p= 0,005). Ayrıca orta ve şiddetli SD hastalarında bel çevresi değerleri, MetS bileşen sayısı ve görülme sıklığının daha yüksek olduğu saptanmıştır (sırasıyla; p= 0,020, p= 0,001, p= 0,007). Sonuç: SD hastalarında serum FGF-21 düzeyleri daha düşük bulunmakla birlikte hastalık şiddeti ile ilişkili değildir. Bu bulgular FGF-21'in SD patogenezinde belirleyici bir rolü olmayabileceğini düşündürmektedir. Bununla birlikte, hastalık şiddeti ile bazı metabolik parametreler arasındaki ilişkiler, SD'de metabolik süreçlerin tamamen bağımsız olmadığını göstermektedir. Anahtar kelimeler: Fibroblast büyüme faktörü-21, metabolik sendrom, seboreik dermatit, seboreik dermatit alan ve şiddet indeksi