Çok ilaca dirençli tüberküloz (ÇİD TB) tedavisinde kültür konversiyonunu etkileyen unsurlar
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ATATÜRK GÖĞÜS HASTALIKLARI VE GÖĞÜS CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, GÖĞÜS HASTALIKLARI VE TÜBERKÜLOZ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞRA BALKAY BABAEV
Danışman: Şeref ÖZKARA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: ÇİD TB tedavisinde balgam kültür konversiyonu uzun süreli tedavinin önemli bir göstergesi olarak kabul edilmektedir. ÇİD TB tedavisinde kullanılacak yeni ilaçların test edildiği bir kriter olarak, standart temel ilaç tedavisine yeni ilacın eklendiği ve eklenmediği gruplarda balgam kültür konversiyonu karşılaştırılması kullanılmaktadır. Bu çalışmada Dünyada da klinik araştırmalara konu olan dirençli tüberkülozda kültür konversiyonunu etkileyen unsurları araştırıldı. Gereç ve Yöntem: Çalışma retrospektif olup Ocak 2012-Mart 2020 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi TBC1A servisinde ÇİD TB tanısıyla tedavi alan ve takiplerine yine aynı merkezde devam eden, verilerine eksiksiz ulaşılan 205 olgu çalışmaya alındı. Olguların demografik, klinik, mikrobiyolojik özellikleri, radyolojik bulguları incelendi. Tanımlayıcı istatistikler yapıldı; kategorik değişkenlerin değerlendirilmesinde Pearson Ki-Kare ve Fisher's Exact testi, normal dağılıma uymayan sayısal değişkenler için analizler Mann-Whitney U ile değerlendirildi. İstatistiksel olarak p<0,05 değeri anlamlı olarak kabul edildi. Bulgular: Olguların %85,9'u erkektir; yaş ortalaması 43,6'dır. %33,7'si yeni olgu, %25,9'u nüks, %32,7'si tedavi başarısızlığı olan ve %7,7'si takip dışı kalıp dönen grubundadır. 190 olguda (%92,7) sadece akciğer tutulumu, 14 olguda (%6,8) akciğere ek olarak başka organ tutulumu ve 1 olguda (%0,5) plevra TB saptanmıştır. %62'sinde akciğer filminde kavite, %35,6'sında akciğerde tek taraflı tutulum, %64,4'ünde çift taraflı tutulum izlenmiştir. Olguların %77,6'sında ilk 2 ayda konversiyon saptanmış, ortalama konversiyon zamanı 1,7 aydır. Kültür konversiyonu 1-2. ay ve 3-4. ay olarak 2 gruba bölündüğünde ilk yatış süresi (p=0,020), olguların doğduğu ülke (p=0,041), yeni olgular ile nüks olgular ve yeni olgular ile takip dışı kalıp dönen olgular arasında (p=0,036, p=0,08), tanıdaki yayma ARB pozitiflik derecesi (p=0,038) ile konversiyon zamanı arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Sonuç: İki ayda kültür konversiyonunu olumsuz etkileyen faktörler, tanıdan önce veya ÇİD TB tedavisinin erken döneminde kolayca tespit edilebilir. Bu, hastaları erkenden saptayarak ve etkili bir şekilde tedavi ederek hastaların bireysel olarak daha iyi bakılmasına yardımcı olabilir. Anahtar Kelimeler: M. tuberculosis, ÇİD TB, Kültür konversiyonu