Periferik arter hastalığı olan hastalarda karotis arteryel sistem renkli doppler ultrasonografi bulgularının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA DR. ABDURRAHMAN YURTASLAN ONKOLOJİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUSTAFA HULUSİ KURT
Danışman: Hasan AYDIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Ateroskleroz; atardamar duvarlarının kalınlaşması, sertleşmesi ve daralması ile karakterize kronik inflamatuvar sistemik bir hastalık olup tüm vücut arterlerini etkilemektedir. Tıkayıcı periferik arter hastalığı olanlarda karotis arter darlığı prevelansının yüksek olması aterosklerozun sistemik bir hastalık olması nedeniyle beklenen bir durumdur. Bu hastaları inme riskinden korumak için karotisarteryelsistemi değerlendirmenin yararlı olacağı çalışmalarda bildirilmektedir. Bu çalışmada kliniğimize periferik arter hastalığı (PAH) tanısını kesinleştirmek amacıyla aortofemoropopliteal (AFP) arteriyografi için başvuran hastalar karotis RDUS tetkiki ile değerlendirilerek, periferik arter hastalığı ile karotis arter hastalığı arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Mart 2019 ile Mart 2021 tarihleri arasında prospektif olarak planladığımız çalışmamızda kliniğimize AFP arteriyografi için başvuran 121 hastanın eş zamanlı olarak karotis arter renkli Doppler ultrasonografileri (RDUS) yapılmıştır. Karotis arter çap, intimamedia kalınlık (İMK) ölçümleri yapılmış ve plak tipleri fibrofatty, mikst ve kalsifik olarak kategorize edilmiştir. Hastaların eşlik eden komorbiditeleri sorgulanmış ve alt ekstremitearteryel hastalık tutulum bölgeleri iliofemoral, infrapopliteal ve çoklu bölge tutulumu olarak kategorize edilmiştir. Karotis arter darlık dereceleri hesaplanmış ve ≥ %70 anlamlı olarak kabul edilmiştir. Karotis arter RDUS bulguları ile alt ekstremite tutulum bölgesi ve aterosklerotik risk faktörleri arasında ilişki olup olmadığı araştırılmıştır. Tüm analizler SPSS 25 programı ile yapıldı ve istatistiksel anlamlılık için p değerinin 0,05'in altında olması (Tip-1 hatanın %5'in altında olması) kabul edildi. Bulgular: Ortalama yaşları 63±10 yıl olan 121 hastanın %81'i erkek (n=98), %19'unun kadındı (n=23). 15 (%12,5) hastada anlamlı ( ≥%70) karotis arter darlığı olduğu tespit edildi. Bu hastaların hepsi sigara içen erkek hastalardı. Komorbiditelerdenhiperkolesterolemi ile karotis İMK ve yüksek darlık derecesi arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı. İliofemoral bölge tutulumu olanlarda fibrofatty ve kalsifik tip plakların ağılıkta olduğu, çoklu bölge tutulumu olanlarda ise mikst tip plakların ağırlıklı olduğu görüldü. Alt ekstremite çoklu bölge tutulumu ile anlamlı karotis darlığı arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edildi. Sonuç: Periferik arter hastalığı olanlarda asemptomatik anlamlı karotis arter darlığı saptama oranı normal popülasyona göre yüksektir. Alt ekstremite çoklu bölge tutulumu ve eşlik eden hiperkolesterolemisi olan, sigara içen erkek hastalarda asemptomatikkarotis arter darlığı ilişkisi istatistiksel olarak anlamlıdır. Bu hastalarda yapılacak karotis arter RDUS taramasının olası morbidite ve mortaliteleri engellemek amaçlı yararlı olacağını düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Periferik arter hastalığı, Doppler ultrasonografi, Karotis arter darlığı, subtraksiyon