Amphiregülin / epidermal büyüme faktör reseptör ilişkisinin şizofreni patogenezindeki rolü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY PROF. DR. MAZHAR OSMAN RUH SAĞLIĞI VE SİNİR HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞRA GÜNEY TAŞDEMİR
Danışman: Nesrin KARAMUSTAFALIOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Şizofreni hastalarında, serum amphiregülin (AREG) ve epidermal büyüme faktör reseptör (EGFR) düzeylerinin; hastalığın erken dönem tanısında bir biyobelirteç olarak kullanılabilirliğinin gösterilmesi amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Araştırmamıza Prof. Dr. Mazhar Osman Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi polikliniklerine başvuran veya yatarak tedavi gören 18-45 yaş arası, en az ilkokul mezunu ve araştırma hakkında bilgilendirildikten sonra çalışmaya katılmak için yazılı ve sözel onam vermiş olan, DSM-5'e göre ilk kez psikotik hastalık spektrumuna ait bir tanı konulan her iki cinsiyeti de içeren 73 hasta ve sosyodemografik özellikler açısından hastalarla benzer, daha önceden psikiyatrik herhangi bir şikayeti olmayan ve yapılan görüşmede psikiyatrik bir hastalığı olmadığı anlaşılan 77 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Tüm katılımcılar için sosyodemografik ve klinik veri formu doldurulup vücut kitle indeks (VKİ) değerleri belirlenmiştir. DSM-5 tanı ölçütlerine göre şizofreni spektrum bozukluğu tanısı konan hastalara, Pozitif ve Negatif Semptomları Değerlendirme Ölçeği (PANSS) uygulanmıştır. Hastalar ve sağlıklı kontrollerden, 12 saat açlık sonrası, sabah saat 08:00'de 5 mL kapasiteli ve etilen diamine tetraasetik asit (EDTA) içeren sarı kapaklı tüplere kan örnekleri alınmıştır. Ependorf tüplerine konularak ayrılan serumlar, serum düzeyi analiz zamanına kadar -80 derecede saklanmıştır. BULGULAR: Hasta ve sağlıklı kontrol grubu, AREG ve EGFR parametre değerleri açısından karşılaştırıldığında gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Ancak hasta ve sağlıklı kontrol gruplarında ayrı ayrı amphiregülin ve EGFR düzeyleri arasındaki korelasyon analizine göre hasta grubunda kontrol grubunun aksine amphiregülin ve EGFR düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı derecede pozitif yönde korelasyon saptanmıştır (r:0,302, p:0,009). Hasta grubunda doldurulan şizofrenide semptom şiddetini ölçmeye yardımcı olan, PANNS toplam skoru, PANNS negatif alt ölçeği skoru, PANSS pozitif alt ölçeği skoru ve PANNS genel psikopatoloji alt ölçeği skoru ile hastalık başlangıç yaşı, AREG ve EGFR değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmamıştır. Hasta grubunda hastalık başlangıç yaşı ile EGFR değerleri arasında pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır (r:0,002; p<0,05). SONUÇ: Şizofreni spektrum bozukluğunun nörobiyolojik zeminindeki heterojenite nedeniyle AREG/EGFR düzeylerinin; şizofreni hastalığının erken tanısında diagnostik bir biyobelirteç olarak kullanılabilirliğini araştırmak için daha ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.