Kronik polinöropatili hastalarda elektromiyografi bulguları ile distal kas kalınlığı ve sinir çapları arasındaki ilişki
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KAAN YAVUZ
Danışman: Fatma Gül YURDAKUL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Distal simetrik aksonal polinöropatili (DSAP) hastalarda nöromusküler ultrasonografi yardımıyla anahtar kasların ve periferik sinirlerin kesit alanı ve kalınlıklarının değerlendirilmesi, nöromusküler ultrasonografinin polinöropati tanısında prediktif değeri olup olmadığının araştırılmasıdır. Gereç ve Yöntem: Ankara Şehir Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hastanesi Elektromiyografi laboratuvarına başvuran, 18-65 yaş arasında, DSAP tanısı almış 51 hasta ve 51 sağlıklı kontrol grubu çalışmaya alındı. Çalışmaya katılan bireylerin yaş, cinsiyet, öğrenim durumu, medeni durumu, komorbid hastalıkları, vücut kitle endeksleri ve sigara içicilikleri kaydedildi. Çalışmaya katılan tüm bireylerin; pinprick, vibrasyon, hafif dokunma, ısı ve pozisyon duyusu değerlendirildi. Aşil ve patella refleks muayenesi yapıldı. Ağrı, uyuşma, karıncalanma, güçsüzlük ve dengesizlik semptomları sorgulandı. Çalışmaya katılan hastaların distal simetrik polinöropati tanısı; Amerikan Nöroloji Derneği, Amerikan Elektrodiyagnostik Tıp Akademisi ve Amerikan Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Akademisi tarafından yayınlanan rehbere uygun olarak değerlendirildi. Nöropati şiddetini değerlendirmede Toronto klinik skorlama sistemi (TKSS) kullanıldı. Çalışmaya katılan tüm bireyler EMG ile değerlendirildi ve median, ulnar, tibial, yüzeyel peroneal, sural sinir kesit alan ölçümleri ve abduktor pollisis brevis (APB), abduktor digiti minimi (ADM), birinci dorsal interosseos (1.Dİ), ekstensor digitorum brevis (EDB) ve abduktor hallusis (AH) kas kesit alanı ve kalınlık ölçümleri gerçekleştirildi. Bulgular: Polinöropati grubunda yaş ortalaması 57,23 ± 5,15, kontrol grubunda 55,35 ± 5,99 olarak saptandı. Gruplar arasında yaş, cinsiyet, sigara içiciliği ve VKİ açısından anlamlı fark bulunmadı (p > 0,05). TKSS skor ortalaması polinöropati grubunda 11,78 ± 4,14, kontrol grubunda 1,45 ± 1,83 olarak gözlendi. Ultrasonografik olarak polinöropati grubunda median, ulnar ve tibial sinir kesit alanı ölçümleri kontrol grubundan daha yüksek bulundu (sırasıyla p= 0,025, p= 0,011, p 0,05). AH ve EDB kas kesit alanı ve kalınlığının gruplar arasında farklı olduğu görüldü (p <0,001). TSSS'ye göre bireyler 4 gruba ayrıldı. Ağır polinöropatili hastalarda sinir kesit alanlarının daha büyük olduğu ve elektrofizyolojik bulgular ile korele olduğu görüldü. Yine benzer şekilde polinöropatili grupta EDB ve AH kas kalınlığı ve kesit alanın ağır polinöropatili hastalarda daha küçük olduğu ve elektrofizyolojik bulgular ile korele olduğu saptandı. Kas kesit alanı, kas kalınlığı ve sinir kesit alanı ölçümlerinin PNP tanısında prediktif değerini incelemek için ROC analizi yapıldı. Median sinir kesit alanı için en iyi Younden indeksi 0,14 iken kesim değeri 10,5 mm2 (Duyarlılık %51 ve Seçicilik %63) olarak bulundu. Ulnar sinir kesit alanı için en iyi Younden indeksi 0,14 iken kesim değeri 5,5 mm2 (Duyarlılık %51 ve Seçicilik %63) olarak bulundu. Tibial sinir kesit alanı için hem sağ hem solda en iyi Younden indeksi 0,57 iken kesim değeri 15,5 mm2 (Duyarlılık %74 ve seçicilik %83) olarak bulundu. Ultrasonografik kas kesit alanı ve kalınlık ölçümlerinin polinöropati için tanısal değeri saptanmadı. Sonuç: Çalışmamızda EDB ve AH kas kalınlık ve kesit alanlarının polinöropati hastalarda daha küçük olduğu ve bu kaslardaki atrofinin polinöropati şiddeti ile ilişkili olduğu bulunmuştur. Median, ulnar ve tibial sinir kesit alanlarının polinöropati hastalarında arttığı ve polinöropati klinik ve elektrofizyolojik şiddeti ile ilişkili olduğu saptanmıştır. ROC analizi sonuçlarımız tibial, median ve ulnar sinir kesit alanlarının DSP tanısında tanısal değeri olduğunu desteklemiştir. Non-invaziv, ağrısız, çabuk sonuç alınan bir araç olan ultrasonografi, polinöropati tanısında geçerli ve güvenilir bir yöntem olarak yer almaya adaydır. Anahtar Kelimeler: Polinöropati, ultrasonografi, tanısal görüntüleme, sural sinir, peroneal sinir, tibial sinir, median sinir, ulnar sinir, elektrodiyagnoz, erkek, kadın