Omurilik yaralanmalı hastalarda, haftalık ile günlük oral kolekalsiferol kullanımının kas gücüne, kas kalınlığına ve fonksiyonel bağımsızlığa etkileri

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DEMET FERAHMAN

Danışman: Kadriye ÖNEŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı D vitamini eksikliği olan paraplejik omurilik yaralanmalı (OY) hastalarda, değişik doz ve doz intervallerindeki D vitamini takviyesinin, üst ekstremite kas gücüne, kas kalınlığına ve OY'li bireylerin fonksiyonel bağımsızlığına olan etkilerini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Randomize prospektif kontrollü klinik araştırma olarak tasarlanan bu çalışmaya Haziran 2020- Mayıs 2021 tarihleri arasında toplamda 64 paraplejik OY'li hasta dahil edildi. Katılımcıların demografik verileri kaydedildi. Miyopati yapabilecek ve D vitamini metabolizmasını bozacak hastalığı olan ve kan tahliline sahip olan bireyler çalışma dışı bırakıldı. Birinci gruba günlük olarak 6000 internasyonel ünite (IU), ikinci gruba ise haftada bir 50 000 IU kolekalsiferol takviyesi toplam 8 hafta boyunca verildi. Üçüncü bir grup olan D vitamini takviyesi almayan grup ise kontrol grubunu oluşturdu. Gruplara 0. hafta ve 8. haftalarda jamar dinamometre ile el kavrama kuvveti, ultrasonografi ile biceps brachii (BB) ve triceps brachii (TB) kas kalınlıkları ve omurilik yaralanma bağımsızlık ölçeği III (OYBÖ III) ile bağımsızlık ölçümleri yapılarak, kontrol grubu ile veriler karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmaya katılan bireyler başlangıçta gruplar arası karşılaştırıldığında cinsiyet, yaş, ek hastalık, beden kitle indeksi (BKİ), yaralanma sonrası geçen süre, sigara içiciliği, kronik kabızlık, serum 25(OH)D ve kalsiyum (Ca) seviyeleri istatistiksel olarak farklılık göstermemiştir. Gruplardaki bireylerin dağılımı homojen olan çalışmada nondominant el kavrama kuvveti günlük ve haftalık tedavi gruplarında 8 hafta sonunda anlamlı artış göstermiştir (p<0,05). BB ve TB kas kalınlık ölçümleri günlük ve haftalık tedavi grubunda 8 hafta sonundaki artış istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,01). Fonksiyonel bağımsızlık için OYBÖ III ile değerlendirilen günlük ve haftalık tedavi grubundaki OY'li bireylerde 8 hafta sonunda istatisiksel olarak anlamlı bir iyileşme görüldü (p<0,05). Kontrol grubundaki hiçbir ölçümün değerlendirilmesi 8 hafta sonunda istatitiksel olarak anlamlı bulunmadı. Sonuç: Tedavi gruplarındaki 8 hafta sonunda tüm değerlendirme ölçütlerinde görülen etkiler, D vitamini tedavisine bağlı kabul edilebilir. D vitamini replasmanında, doz ve interval değişimi anlamlı bir fark yaratmamıştır. D vitamini eksikliği açısından OY'li bireyler yüksek riskli kabul edilmeli ve erken tanı ve tedavinin önemi vurgulanmalıdır.