Hipertansiyon hastalarında kan basıncı değişkenliğine etki eden faktörlerin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CEVDET FURKAN KÖŞKER
Danışman: Bilgin Bahadır BAŞGÖZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada 50 yaş ve üzeri hipertansiyon hastalarında kısa süreli kan basıncı değişkenliği ile antikolinerjik yük arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde ambulatuvar kan basıncı ölçümü yapılan 50 yaş ve üzeri hipertansiyon tanılı hastalar ile ölçüm bitiminde görüşülmüştür ve aydınlatılmış onam formunu onaylayanlar çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların adı, soyadı, görüşme tarihi, doğum tarihi, sigara kullanımı, alkol kullanımı, kullandığı ilaçlar, kullandığı ilaçların kullanım süreleri bilgilerini içeren veri toplama formu, hastaların çalışmaya dahil edildikleri gün doldurulmuştur. Hastaların kullandığı ilaçların antikolinerjik yükü Antikolinerjik Bilişsel Yük Ölçeği (ACB) skorlamasına göre hesaplanmıştır. Hastaların 24 saatlik ambulatuvar kan basıncı ölçümlerine göre kan basıncı değişkenliği standart sapma (SD) yöntemi, standart sapmanın değişim katsayısı (SD-CoV) yöntemi ve gece ve gündüz sürelerine göre ağırlıklı SD ortalaması (wSD) ile değerlendirilmiştir. Daha sonra girilen veriler istatistiksel açıdan incelenmiştir. Veriler ortalama ± standart sapma olarak verildi ve p değeri <0,05 anlamlı olarak kabul edildi. İstatistiksel analizde SPSS versiyon 26.0 kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesinde ambulatuvar kan basıncı ölçümü yapılmış 50 yaş ve üzerindeki hipertansiyon tanısı olan toplam 238 hasta dahil edilmiştir. Örneklemdeki en düşük yaş 50, en yüksek yaş 98 olmak üzere yaş ortalaması 69,96 idi. Bu hastalardan 85'i (%35,7) erkek, 153'ü (%64,3) kadın hastalardan oluşmaktaydı. Hastaların 109'u iç hastalıkları kliniğinde, 129'u da kardiyoloji kliniğinde ambulatuvar kan basıncı ölçümü yapılmış hastalardan oluşmaktaydı. ACB skoruna göre hastalar değerlendirildiğinde ACB skoru 0 olan 139 hasta, ACB skoru 1 olan 64 hasta, ACB skoru 2 ve üzerinde olan 35 hasta mevcuttu. Ambulatuvar kan basıncı ölçümü yapılırken geçerli ölçüm sayısı en az 24 olmak üzere ortalama geçerli ölçüm sayısı 48,96 ölçümdü. Sonuç: Çalışmamıza katılan hastaların kullandığı ilaçların toplam antikolinerjik yükü ile hastaların kısa süreli kan basıncı değişkenliği arasında anlamlı bir ilişki kurulamadı. Hastaların ortalama yaşları ile kullandıkları ilaçların ACB skorları arasında anlamlı ilişki bulundu. Hastaların ortalama yaşları ile kan basıncı değişkenliği arasında anlamlı ilişki bulundu. Hastaların kullandıkları ilaçların ACB skoru ile konjestif kalp yetmezliği ve aterosklerotik kardiyovasküler hastalık sıklığı arasında anlamlı ilişki bulundu. Anahtar Kelimeler: Antikolinerjik ajanlar, hipertansiyon, ambulatuvar kan basıncı ölçümü