Birinci basamakta orta derecede karaciğer fonksiyon testi bozukluğu olan bireylere tanısal yaklaşım
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZGÜR YILDIZ
Danışman: Hakan DEMİRCİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı birinci basamakta orta derecede karaciğer fonksiyon testi bozukluğu olan bireylerin demografik ve klinik özelliklerini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Çalışma Kasım-2021 ve Ekim-2022 döneminde yapılmıştır. Çalışmada Bursa İlinde bulunan ve Mustafakemalpaşa İlçesinde Aile Sağlığı Merkezlerinde takip edilen 180 vaka değerlendirilmiştir. Araştırmada katılımcıların değerlendirilmesinde 23 sorudan oluşan Demografi Veri Formu kullanılmıştır. Bu form aracılığıyla hastaların demografik, klinik, antropometrik, biokimya ve hemogram parametreleri değerlendirilmiştir. Bulgular: Transaminaz değerleri orta derecede yüksek hastalarda etiyoloji araştırdığımız çalışmada, katılımcıların medyan AST düzeyi 34 U/L (minimum:14U/L -maksimum:150U/L) ve medyan ALT düzeyi 48 U/L (minimum:12U/L -maksimum:201U/L) belirlenmiştir. Gönüllülerin %2,20'sinin NSAİİ kullandığı, %8,30'unun aspirin kullandığı, %4,40'ının SSRİ ilacını kullandığı, %1,70'inin parasetamol kullandığı, %1,10'unun lisinopril kullandığı, %1,10'unun metotreksat kullandığı ve %0,60'ının da valproik asit ilacını kullandığı belirlenmiştir. NAFLD ölçümlerine göre çalışmaya katılanların %66,70'inde risk olmadığı, %29,40'ının orta derece riskli olduğu ve %3,90'ının da yüksek risk grubunda yer aldığı belirlenmiştir. Çalışmaya katılanların %37,20'sinde metabolik sendrom varlığı saptanmıştır. Çalışmaya katılanların %60'ına yaşam tarzı değişikliği, %40'ına ise sevk önerilmiştir. Yaşa göre NAFLD risk grupları arasında farklılık gösterdiği belirlenmiştir (p<0,001). Cinsiyete göre NAFLD risk dağılımı farklılık gösterdiği (p=0,041) bulunmuştur. Sonuç:. Aile hekimleri orta derecede karaciğer fonksiyon test yüksekliği ile karşılaştıklarında hastalarında bulaşıcı hastalıklar, kullanılan ilaçlar ve metabolik sendromu gözden geçirmelidirler. Bulaşıcı hastalıklar ilgili hekimlerle konsülte edilirken, metabolik sendrom vakalarında gerekli müdahalelerde bulunulmalıdır. Sorumlu görülen ilaçların ise alternatifleri gündeme alınabilir. Bu tedbirlere rağmen devam eden orta derece karaciğer enzim yüksekliklerinde diğer nadir sebepler araştırılmalıdır. Anahtar Kelimeler: Karaciğer Fonksiyon Testleri, AST, ALT, Metabolik Sendrom, NAFLD