Tubaovaryan apseli hastalarda cerrahi müdahale gereksiniminin klinik öngörüleri ve risk skorlaması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA GÜLHANE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HALENUR ÖNER SOY
Danışman: Özhan ÖZDEMİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma tubaovaryan apse (TOA) tanılı hastalarda cerrahi müdahale gereksinimini öngörecek bir risk skorlaması oluşturmayı amaçlayan retrospektif kohort çalışmasıdır. Risk skorlama sistemi oluşturmanın amacı girişimsel işlem ihtiyacını erkenden öngörerek hastaların hastanede yatış sürelerini kısaltmak, tedavilerini daha hızlı tamamlayarak günlük yaşantılarına daha erken döndürülmesini sağlamaktır. Çalışmamıza Ocak 2017- Ocak 2024 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'ne TOA tanısı ile yatırılan hastalar dahil edildi. Çalışmamıza dahil edilen hastaların demografik, klinik özellikleri, laboratuvar değerleri retrospektif olarak incelendi ve istatistiksel analiz yapıldı. İstatistiksel olarak anlamlı bulunan çeşitli parametreler için eşik değerler belirlendi ve bu parametreler kullanılarak TOA tanılı hastalarda cerrahi işlem ihtiyacını öngörebilmek için bir risk skorlama sistemi oluşturuldu. Çalışmamızda hastaların yaş, TOA boyutu, yatışındaki ateş derecesi, CRP, WBC değerleri kullanılarak cerrahi risk skorlama sistemi geliştirildi. Her bir kritere 0 ile 4 puan arasında puan verildi. Çalışmamızda oluşturulan risk skorlama sisteminde 38 yaş ve üzerinde olmak 2 puan, TOA boyutunun ≥5 cm olması 4 puan, yatışındaki ateş derecesinin ≥37,8 °C olması 2 puan, WBC değerinin ≥15.000 /mm3 olması 1 puan, CRP değerinin ≥ 195 mg/dl olması 2 puan olarak belirlendi. Skorlama sisteminden toplam 0 puan alan hastalar cerrahi gereksinimi açısından risksiz grup olarak belirlendi. Skorlama sisteminden toplam 1-4 puan alan hastalar cerrahi gereksinim açısından yüksek riskli olmayan grup, 5 ve üzeri puan alan hastalar cerrahi gereksinim açısından yüksek riskli grup olarak belirlendi. Yüksek riskli grupta olduğu görülen hastaların %89,2'sinin cerrahi işleme ihtiyaç duyduğu gözlendi. Skorlama sistemimizde yüksek riskli görülmeyen hastaların %22,4'ünde cerrahi müdahale gereksinimi duyulduğu gözlendi. Skorlama sistemimizde yüksek riskli olmamasına rağmen cerrahi tedavi uygulanan hastalar kendi içerisinde nötrofil-lenfosit oranı (NLO) değeri ile değerlendirildi. Bu hastaların %77'sinin nötrofil-lenfosit oranının çalışmamızda nötrofil-lenfosit oranı için bulduğumuz eşik değeri olan 7,3'ün üzerinde olduğu tespit edildi. Bununla birlikte yüksek riskli görülmeyen hasta grubunda cerrahi işlem ihtiyacını öngörebilmek için hastalarda ek prediktif değer olarak nötrofil-lenfosit oranlarına bakılması ve nötrofil-lenfosit oranlarındaki yüksekliğin yüksek riskli görülmeyen hastalarda cerrahi işlem ihtiyacını öngörmede kullanılabilecek bir parametre olduğu gözlendi. Tubaovaryan apse tanısı almış hastalarda cerrahi müdahale gereksinimini öngörecek bir risk skorlama sisteminin oluşturulması bu hastaların yönetiminde önemli bir gereksinimdir. Çalışmamızda skorlama sisteminde yüksek riskli kabul edilen hastaların %89,2'sine cerrahi işlem uygulanmıştır. Bu oran skorlama sistemimizin cerrahi riskini öngörmede oldukça efektif olduğunu göstermektedir. Ayrıca skorlama sisteminde yüksek riskli görülmeyen hastaların triajında nötrofil-lenfosit oranının ek bir prediktif değer olarak kullanılabileceği gözlendi. Literatürde, TOA tanısı almış hastalarda cerrahi risk skorlama sistemlerinin geliştirilmesi ve nötrofil-lenfosit oranının değerlendirilmesi üzerine yapılan çalışmalar sınırlıdır. Bu nedenle çalışmamızın literatüre katkı sağlamasını hedeflemekteyiz.