Diyabetik ayak hastalarında uygulanan farklı tedavi yöntemlerinin hücresel düzeyde; yara iyileşmesi, hipoksi ve vaskülarizasyon üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YASİN GÜLAP
Danışman: Kerim Bora YILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Diyabetik ayak ülserleri, diyabetes mellitus hastalarında periferik nöropati ve vasküler patolojiler sonucu gelişen, en sık görülen ve ciddi sonuçlara yol açan komplikasyonlardan biridir. Tedavi edilmediğinde enfeksiyon, uzuv kaybı ve amputasyon gibi sorunlara neden olan bu yaralar, hem hastaların yaşam kalitesini düşürmekte hem de önemli ekonomik maliyetler doğurmaktadır. Diyabetik ayak ülserlerinin tedavisinde glisemik kontrol, cerrahi müdahaleler, debridman, hiperbarik oksijen tedavisi ve büyüme faktörleri gibi birçok yöntem uygulanmaktadır. Bu çalışmada, konvansiyonel ve adjuvan tedavilerin diyabetik ayak ülserlerinde hücresel düzeydeki etkilerinin incelenmesi ve karşılaştırılması hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, Mart 2023-Temmuz 2024 tarihleri arasında SBÜ Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne diyabetik ayak nedeniyle başvuran 41 gönüllü hasta üzerinde gerçekleştirilmiştir. Konvansiyonel yöntemler, negatif basınçlı yara tedavisi, topikal EGF ve intralezyonel EGF olmak üzere 4 farklı tedavi grubu oluşturularak hastaların uygulanacak tedavi başlangıcında ve belirlenen zaman aralığı sonrasında yara boyutları ölçülmüş; yaradan alınan doku örnekleri akım sitometri yöntemi ile analiz edilmiştir. Yara boyutları, CD38/M1+, CD80/M1+, CD86/M1+, CD169, CD206/M2+ ve EGFR parametrelerinin tedavi öncesi ve sonrası düzeyleri her tedavi grubu için ayrı ayrı ve sonrasında grupların birbiri arasında kıyaslanarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmada tedavi öncesi ve sonrası CD38/M1+, CD86/M1+, CD169, CD206/M2+ ve EGFR düzeylerinde tedavi gruplarına göre istatistiksel olarak anlamlı değişiklikler gözlendi. Özellikle CD38/M1+, CD86/M1+ ve CD169 değişim oranlarında topikal ve intralezyonel EGF gruplarının konvansiyonel tedavi grubuna üstün olduğu görüldü. CD80 düzeylerinde gruplar arasında anlamlı fark bulunmazken, EGFR düzeylerinde intralezyonel EGF ve negatif basınçlı yara tedavisi gruplarında belirgin farklılıklar saptandı. Sonuç: Çalışmamız, diyabetik ayak tedavisinde özellikle negatif basınçlı yara tedavisi ve intralezyonel EGF gibi güncel yaklaşımların klinik ve hücresel düzeyde olumlu etkilerini göstermiştir. Negatif basınçlı yara tedavisinin üstün etkisi dikkat çekerken, immünmodülasyon ve proliferatif yanıtların optimize edilmesiyle yara iyileşmesinin hızlandırılabileceği vurgulanmıştır. Anahtar kelimeler: Diyabetik ayak ülseri, Epidermal büyüme faktörü, Negatif basınçlı yara tedavisi, İmmünolojik belirteçler