Çocuk ve ergenler için dsm-5 ucla travma sonrası stres bozukluğu tepki ölçeği (ÇTSS-TÖ-5) Türkçe versiyonu geçerlilik ve güvenilirliği
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR DR. BEHÇET UZ ÇOCUK HASTALIKLARI VE CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, ÇOCUK VE ERGEN RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELEK İNCE
Danışman: Fatma Sibel DURAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Amaç: Travma sonrası semptomlar, klinik görüşmeler, yarı yapılandırılmış görüşmeler, klinisyen tarafından derecelendirilen veya kendi kendine derecelendirilen (öz bildirim) anketler tarafından sağlanır. Öz bildirimli anketler içselleştirilmiş tepkileri seçer ve travmanın gözlemle tanımlanamayan sonuçları hakkında daha iyi bilgiler sağlar. DSM-5 Çocuk Ve Ergenler İçin DSM-5 UCLA Travma Sonrası Stres Bozukluğu Tepki Ölçeği TSSB tanı ve izleminde dünya çapında kullanılan bir araç olmasına rağmen, henüz Türkçeye adaptasyon, geçerlilik ve güvenilirlik çalışması yapılmamıştır. Bu çalışmanın amacı, DSM-5'e göre uyarlanmış ÇTSS-TÖ-5'i Türkçeye adapte ederek bu versiyonun geçerlilik ve güvenilirlik özelliklerini incelemek ve klinisyenlere tanı ve izlem süreçlerinde kullanabilecekleri bir araç sunmaktır. Yöntem: Bu metodolojik çalışma, SBÜ İzmir Dr. Behçet Uz Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları polikliniğine başvuran, 11-17 yaş arası travmatik yaşam deneyimi olan 157 ergenle yürütülmüştür. Ölçeğin güvenilirliği iç tutarlılık (Cronbach alfa) ve test-tekrar test (ICC) analizleri ile değerlendirilmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ile ölçeğin uyum değerleri (CFI, CMIN/DF, NFI, GFI, TLI, RMSEA) incelenmiş, yakınsak ve ıraksak geçerlilik analizleri yapılmıştır. Ölçüt bağımlı geçerlilik için ÇTSS-TÖ-5 Türkçe'nin NSESSS ve DBŞÖ-5 ölçekleri ile korelasyonları Spearman analizi ile değerlendirilmiştir. Tanısal doğruluk için ROC analizi yapılmış, duyarlılık ve özgüllük analizleri uygulanmıştır. Bulgular: ÇTSS-TÖ-5- Türkçe Versiyonunun iç tutarlılığı C kategorisi için kabul edilebilir düzeyde, diğer tüm alt kategoriler ve tüm ölçek için optimal düzeyde bulunmuştur. DFA analizinde CMIN/DF, CFI, TLI ve RMSEA mükemmel uyumu, GFI ve NFI ise sınıra yakın iyi uyumu göstermiştir. Ölçek, tüm semptom sorularında yakınsak ve ıraksak geçerlilik sağlamıştır. NSESSS ile güçlü, DBŞÖ-5 ile orta düzeyde anlamlı korelasyon saptanmıştır. ROC analizinde %86.4 duyarlılık, %84.1 özgüllük ve AUC 0.909 olarak bulunmuş; TSSB tanısında duyarlılık %80.6, özgüllük %78.2 hesaplanmıştır. Sonuç: ÇTSS-TÖ-5 Türkçe versiyonu yeterli düzeyde güvenilirlik ve geçerlilik göstererek psikometrik özelliklerini korumuştur. Çalışmamız, literatürdeki bulgularla tutarlı sonuçlar ortaya koymakta ve Türk popülasyonunda 11-17 yaş grubunda TSSB'nin değerlendirilmesine yönelik klinisyenlere önemli bir ölçüm aracı sunmaktadır.