Kontrast madde kullanımının oral faktör XA inhibitörlerinin antikoagülan özellikleri üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURCU TUNCAY
Danışman: Hasan ARI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:GİRİŞ VE AMAÇ: Günümüzde atriyal fibrilasyon, derin ven trombozu ve pulmoner emboli nedeniyle oral faktör Xa inhibitörlerinin kullanımı yaygınlaşmaktadır. Oral faktör Xa inhibitörü kullanan hastalarda tetkik amacı ile kontrastlı tomografik incelemeler de sıklıkla yapılmaktadır. Yapılan çalışmalarda kontrast madde kullanılması durumunda ise koagülasyonda değişiklik olmakta, hem iyonik hem de noniyonik kontrast madde kullanımı pıhtılaşma süresini uzatabilmekte, antikoagülan ilaçların etkinliğini arttırabilmektedir. Ancak son yıllarda warfarin yerine kullanılmaya başlanan oral faktör Xa inhibitörlerinin etkinliğini kontrast maddelerin etkileyip etkilemediğini gösteren herhangi bir veri bulunmamaktadır. Bu çalışmanın amacı kontrast maddelerin (iohexol) oral faktör Xa inhibitörlerinin (rivaroksaban, apiksaban, edoksaban) antikoagülan etkinliği üzerine etkisinin değerlendirilmesidir. MATERYAL VE METOD: Çalışmaya çeşitli sebeplerle oral faktör Xa inhibitörü kullanan ve herhangi bir sağlık problemi nedeniyle ileri tetkik için (Bilgisayarlı Tomografi (BT)) kontrast ajanların kullanılması gereken 60 hasta ve oral faktör Xa inhibitörü kullanmayan 5 gönüllü toplam 65 kişi dahil edildi. Çalışma hastaları 1. grup rivaroksaban kullanan hastalar (20 hasta), 2. grup apiksaban kullanan hastalar (20 hasta), 3. grup edoksaban kullanan hastalar (20 hasta), 4. grup kontrol grubu ( 5 hasta), olmak üzere 4 gruba ayrıldı. Kontrast ajanlar olarak iohexol 60 ml kullanıldı. Rivaroksaban, apiksaban, edoksabanın antikoagülan özellikleri anti faktör Xa, PT, aPTT, INR düzeyleri ile değerlendirildi. Hastalardan ilaç dozundan (rivaroksaban, apiksaban, edoksaban) 4 saat sonra ve kontrastlı tomografinden 1 saat sonra (ilaç alındıktan 3 saat sonra kontrastlı tomografi çekildi) 2 tüp (% 3,2 sodyum sitratlı tüpler) kan alındı. Kontrol grubundan ise herhangi bir zamanda ve kontrastlı tomografiden 1 saat sonra 2'şer ml'lik 2 tüp (% 3,2 sodyum sitratlı tüpler) kan alındı. Sysmex cs 5100 cihazında anti faktör Xa, PT, aPTT, INR değerleri çalışıldı. BULGULAR: Çalışma gruplarının demografik özellikleri ve laboratuvar değerleri arasında anlamlı bir fark saptanmadı (p>0,05). Anti faktör Xa düzeylerinin başlangıç değerlerine göre kontrast madde verildikten sonraki değerleri rivaroksaban (p=0,01) ve edoksaban (p=0,006) grubunda anlamı olarak yükselirken, apiksaban (p=0,21) ve kontrol grubunda (p=0,33) istatistiksel olarak anlamlı bir değişiklik saptanmamıştır. INR ve PT düzeyleri karşılaştırıldığında rivaroksaban (p=0,01; p=0,03) ve edoksaban grubunda (p=0,03; p=0,004) anti faktör Xa düzeyi ile korele olarak INR ve PT düzeylerinde de istatistiksel olarak anlamlı bir yükselme saptanırken, apiksaban grubunda (p=0,23; p=0,10) istatistiksel olarak anlamlı bir değişiklik saptanmamıştır. aPTT değerleri karşılaştırıldığında kontrast madde öncesi ve sonrasında, gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir değişiklik saptanmamıştır. SONUÇ: Rivaroksaban ve edoksabanın kontrast sonrası antikoagülan özelliği anlamlı bir artış eğiliminde iken apiksabanın antikoagülan özelliğininde istatistiksel olarak anlamlı bir değişiklik saptanmamıştır. Anahtar Kelimeler: Anti Faktör Xa, Apiksaban, Edoksaban, Kontrast Madde, Rivaroksaban