Hemşirelerde iş-aile-yaşam dengesi, ruhsal durum ve psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, PSİKİYATRİ HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İKBAL GEDİK
Danışman: Belgin VAROL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırma, hemşirelerin iş-aile-yaşam dengesi, psikolojik sağlamlık ve ruhsal durumları arasındaki ilişkiyi inceleme amacıyla yapılan kesitsel ve tanımlayıcı türde bir araştırmadır. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın evrenini, Türkiye'de hastanelerde görev yapan hemşireler oluşturmuş, 300 hemşire ile çalışma tamamlanmıştır. Örnekleme dahil edilecek birey sayısı, A-priori Sample Size Calculator for Multiple Regression programı kullanılarak belirlenmiştir. Veriler, hemşirelerin tanımlayıcı özelliklerini içeren Kişisel Bilgi Formu ile İş-Aile-Yaşam Dengesi Ölçeği (İAYDÖ), Kısa Semptom Envanteri (KSE) ve Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (KPSÖ) kullanılarak toplanmıştır. Analizler IBM SPSS 25 programı ile yapılmış; ölçeklerin iç tutarlılığı Cronbach Alfa katsayısı ile değerlendirilmiş, dağılım varsayımları çarpıklık ve basıklık değerleri ile test edilmiştir. Tanımlayıcı özelliklere göre gruplar arasında farklılıklar bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü ANOVA ile incelenmiş, anlamlı farklılıklarda Tukey testi kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler Pearson korelasyon analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Araştırmaya katılan hemşirelerin yaş ortalaması 33,77±8,16'dır. İAYDÖ puan ortalaması 20,28±5,17, KSE puan ortalaması 49,50±31,47 ve KPSÖ puan ortalaması 18,52±4,85 olarak bulunmuştur. Analizler sonucunda, iş-aile-yaşam dengesi ile ruhsal durum arasında orta düzeyde negatif ilişki olduğu (r = -0,290, p < 0,01); psikolojik sağlamlık ile ruhsal durum arasında da orta düzeyde negatif ilişki (r = -0,455, p < 0,01) olduğu saptanmıştır. Ayrıca, iş-aile-yaşam dengesi ile psikolojik sağlamlık arasında orta düzeyde pozitif ilişki olduğu (r = 0,475, p < 0,01) tespit edilmiştir. Sonuç: Hemşirelerin iş-aile-yaşam dengesi, ruhsal durumları ve psikolojik sağlamlıkları arasında anlamlı ilişkiler olduğu belirlenmiştir. Araştırmaya katılan hemşirelerin İAYDÖ puanları arttıkça KSE puanlarının azaldığı görülmüş, KPSÖ puanları arttıkça KSE puanlarının azaldığı bulunmuştur. Hemşirelerin İAYDÖ puanları arttıkça KPSÖ puanlarının da arttığı saptanmıştır. Ölçeklerden alınan puanlar, hemşirelerin iş-aile-yaşam dengelerini orta-iyi düzeyde algıladıklarını, ruhsal belirti düzeylerinin düşük ila orta aralıkta olduğunu, psikolojik sağlamlık düzeylerinin orta seviyede olduğunu göstermektedir. Bu doğrultuda hemşirelerin iş koşullarının iyileştirilmesi, psikososyal destek programlarına erişimlerinin artırılması ve esnek çalışma modellerinin geliştirilmesi önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Hemşire, Psikolojik sağlamlık, Ruhsal durum, İş-aile-yaşam dengesi, Mesleki stres, Konsültasyon liyazon psikiyatri hemşireliği