80 yaş üstü bireylerde yaşlı ihmalinin anemi ve malnütrisyon ile ilişkisinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HAMZA SU

Danışman: Hakan DEMİRCİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırmanın amacı, 80 yaş ve üzeri bireylerde yaşlı ihmali ile malnütrisyon ve anemi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: Bu tanımlayıcı ve ilişki arayıcı nitelikteki kesitsel çalışma, Bursa ilinde bir sağlık kuruluşunda 80 yaş ve üzerindeki 225 birey ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar Olgu Rapor Formu, Yaşlı İhmal Değerlendirme Ölçeği (YİDÖ), Mini Nütrisyonel Değerlendirme Anketi (MNA) ve laboratuvar değerleri aracılığıyla toplanmıştır. Bulgular: Katılımcıların %14,7'sinde olası yaşlı ihmali tespit edildi. MNA puanlarına göre %7,1'i malnütrisyonlu, %27,1'i malnütrisyon riski altında, %65,8'i ise normal nütrisyonel durumda yer aldı. Spearman Korelasyon Analizine göre katılımcıların YİDA toplam puanları ile besin alımında bir azalma (r=-0,136, p=0,041), son üç ay içindeki kilo kaybı durumu (r=-0,171, p=0,010), hareketlilik (r=-0,193, p=0,004), nöropsikolojik problemler (r=-0,162, p=0,015) ve MNA (r=-0,218, p=0,001) puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı seviyede negatif korelasyon olduğu bulundu. Regresyon analizine göre MNA puanlarını anlamlı düzeyde etkileyen faktörlerin banyo sıklığı (p=0,007) ve vücut kokusu (p=0,014) olduğu değerlendirildi. Hemoglobin (r=0,283, p 0,05). Buna ek olarak hemoglobin düzeylerini açıklamada sadece MNA puanlarının istatistiksel açıdan anlamlı bir faktör olduğu (p=0,001), YİDA puanlarının istatistiksel açıdan anlamlı bir faktör olmadığı (p>0,05) değerlendirildi. Sonuç: Bu çalışma, 80 yaş ve üzeri bireylerde fiziksel ihmalin malnütrisyonla ilişkili olabileceğini ortaya koymuştur. Özellikle banyo yapma sıklığı ve kişisel hijyen gibi ihmal göstergeleri, beslenme durumunun önemli yordayıcıları arasında yer almaktadır. Yaşlı bireylerde ince klinik göstergelerin düzenli değerlendirilmesi, fiziksel ihmalin tespiti ve önlenmesi açısından önem taşımaktadır. Bu nedenle, ileri yaş grubunda fiziksel ihmale yönelik duyarlılığın artırılması ve multidisipliner değerlendirme yaklaşımlarının güçlendirilmesi önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Yaşlı ihmali, fiziksel ihmal, malnütrisyon, anemi, ileri yaş, beslenme durumu