COVİD-19 pandemisi sürecinde İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde görev yapan asistan hekimlerin empati düzeylerinin yaşam kalitesi ve tükenmişlik durumu üzerindeki etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EBRU ASLAN
Danışman: Mustafa Reşat DABAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Covid-19 pandemisi sürecinde İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde görev yapan asistan hekimlerinin empati düzeylerinin belirlenerek, empati kurma düzeylerinin yaşam kaliteleri ve tükenmişlik durumları üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızın popülasyonunda randomizasyon yapılmadan, Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde 325 asistan hekim evreninden %5 hata payı ile %95 güven aralığında örneklem büyüklüğü G*Power 3.1.9.7 programı ile ilgili literatür kullanılarak hesaplandı ve 177 kişi olarak tespit edildi. Çalışmamızın verileri 01.12.2021- 01.01.2022 tarihleri arasında toplandı. Anket katılımcılara, katılımcının tercihine ve pandemi koşullarına bağlı olarak internet üzerinden online anket formu ve yüz yüze anket formu şeklinde uygulandı. İstatistiksel analiz için SPSS 15.0 for Windows programı kullanıldı. Tanımlayıcı istatistikler; kategorik değişkenler için sayı ve yüzde, sayısal değişkenler ortalama, standart sapma, minumum, maksimum, median olarak verildi. Sayısal değişkenler normal dağılım koşulunu sağlanmadığından bağımsız iki grup karşılaştırmaları Mann Whitney U Testi, ikiden çok grup karşılaştırmaları Kruskal Wallis testi ile yapıldı. İkiden çok grupta alt grup analizleri Mann Whitney U testi ile yapılıp Bonferroni düzeltmesi ile yorumlandı. Sayısal değişkenler arası ilişkiler parametrik test koşulu sağlanmadığından Spearman Korelasyon Analizi ile incelendi. Belirleyici faktöreler Linner Regresyon Analizi ile incelendi. İstatistiksel alfa anlamlılık seviyesi p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: Jefferson Hekim Empati Ölçeği; Maslach Tükenmişlik Ölçeği tüm alt boyutları ile negatif düzeyde, WHOQOL BREF-TR Yaşam Kalitesi Ölçeği psikolojik alanı ile pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişkili saptandı. Maslach Tükenmişlik Ölçeği tüm alt boyutları ve Yaşam Kalitesi Ölçeği tüm alanları arasında istatistiksel olarak negatif yönde anlamlı ilişki vardı. Çalışmamıza katılan asistan hekimlerin empati puanı ortalaması 73,1±8,9 olarak bulundu. Jefferson Hekim Empati Ölçeği yaş, tekrar aynı bölümü seçme durumu, sosyal aktivite uğraşının olması durumu ile anlamlı ilişkide saptandı. Çalışmamıza katılanlar Maslach Tükenmişlik Ölçeği duygusal tükenme alt boyutundan ortalama 25,1±7,7 puan, duyarsızlaşma alt boyutundan ortalama 9,7±4,4 puan ve kişisel başarı alt boyutundan ortalama 12,2±4,5 puan aldılar. Maslach Tükenmişlik Ölçeği tekrar aynı mesleği seçme durumu, tekrar aynı bölümü seçme durumu, çalışılan bölüm, çalışma şekli, nöbet sayısı ile istatistiksel olarak anlamlı ilişkide bulundu. Katılımcılar WHOQOL BREF-TR Yaşam Kalitesi Ölçeği fiziksel alandan 12,6±2,8 psikolojik alandan 12,3±2,4 sosyal alandan 12,7±3,0 ve çevre-TR alanından 12,1±2,2 ortalama puanlar aldı. WHOQOL BREF-TR Yaşam Kalitesi Ölçeği yaş, medeni durum, tekrar aynı mesleği seçme durumu, tekrar aynı bölümü seçme durumu, çalışılan bölüm, çalışma şekli, nöbet tutma durumu, asistanlık yılı, sosyal aktivite uğraşı, sigara veya alkol kullanım durumu ile istatistiksel olarak anlamlı ilişkide bulundu. Sonuç: Empatisi yüksek hekimlerin hastası ve çalışma arkadaşları ile daha kolay ve sağlıklı iletişim kurduğu için iş ortamında krizlerle daha iyi mücadele ettiği ve daha az tükenmişlik yaşadığı anlaşılmıştır. Ayrıca tükenmişlik yaşayan hekimlerin hastalarıyla iletişimlerinin zayıfladığı ve daha az empati kurduğu görülmüştür. Duygusal tükenme ve duyarsızlaşma alt boyutları ile yaşam kalitesi ölçeğinin alt boyutları arasında negatif bir ilişki olduğu görülmüştür. Tükenmişliğin yaşam kalitesini olumsuz etkilediği saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Empati, Tükenmişlik, Yaşam Kalitesi