Tüberküloz tanılı hastalarda normal toplum ile kıyaslandığında COViD-19 sıklığının araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL YEDİKULE GÖĞÜS HASTALIKLARI VE GÖĞÜS CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, GÖĞÜS HASTALIKLARI VE TÜBERKÜLOZ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLCAN YEŞİLMEN BERTAN
Danışman: Mediha Gönenç ORTAKÖYLÜ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Tüberküloz ve COVİD-19 dünya çapında enfeksiyonla ilişkili önemli morbidite ve mortaliteye neden olur. Tüberküloz binlerce yıldır insanlığa eşlik ederken, SARS-CoV-2 enfeksiyonu yeni olup dünya çapında hızla yayılmaktadır. COVID-19'un tüberkülozla klinik ve epidemiyolojik etkileşimleri oldukça karmaşıktır. Basitçe söylemek gerekirse, tüberküloz bulaşması, COVID-19 ile ilişkili solunum semptomlarının artması nedeniyle artabilir veya COVID-19 ile ilişkili kendi kendine izolasyon ve karantina nedeniyle azalabilir(1).Amacımız normal popülasyonla karşılaştırıldığında tüberküloz geçirmiş ve tedavisi tamamlanmış ya da halen tüberküloz tedavisi almakta olan hasta grubunda COVİD-19 sıklığını araştırmak,COVİD-19 ortaya çıkan hastalarda bunu etkileyen faktörleri ve COVİD-19 geçirmiş olanlarda tedavi sonuçlarını incelemek idi. Yöntem : İstanbul ilinde 1 Ocak 2019 ile 31 Ekim 2020 yılları arasında tüberküloz tanısı konarak tedavi görmüş veya halen tedavi görmekte olan Ulusal Tüberküloz Sürveyans(UTS)sistemine kayıtlı hastalar alındı.5373 hastanın UTS biriminden elde edilen kayıtları incelendi. Kayıtları incelenen hastalardan 308'i pandemi öncesi ölüm, 93 'ü nakil , 100'ü tüberküloz olmadığı tespit edilen, toplam 501 hasta çalışma dışı bırakıldı.Çalışmaya dahil edilen 4872 hastanın Halk Sağlığı Yönetim Sistemi(HSYS) üzerinden kayıtları incelenerek COVİD-19 geçirip geçirmeme durumları araştırıldı.Ayrıca 909 hastaya telefonla ulaşılarak hane halkı sayısı ve COVİD-19 ile yakın temas durumları sorgulandı. Hastaların BCG aşı durumu,Akciğer tüberkülozu tutulum yeri,Anti-tüberküloz ilaçlara direnç,Ek hastalık,Sigara içme durumu,Tüberküloz tedavi sonuçları,Uyruk ile ilgili kayıtları UTS(Ulusal Tüberküloz Sürveyans) biriminden elde edildi.HSYS(Halk Sağlığı Yönetim Sistemi)'den COVİD-19 olma durumları retrospektif olarak incelendi. Tüberküloz tedavi sonucuna göre hastalara bakıldığında;814 kişi (%16.7) kür tedavi, 1366 kişi (%28) tedavi tamamlama, 9 kişi (%0.2) tedavi başarısızlığı, 98 kişi (%2) tedavi terk, 2569 kişi (%52.7) halen tedavi gören, 16 kişi (%0.3)'de ise tüberküloz tedavi sonucu bilinmiyordu. Bulgular:Çalışmamız 2990 erkek, 1882 kadın olmak üzere toplam 4872 hastadan oluşmaktaydı. 201 hastaya 49'u pcr(+) ve 152'sine ise klinik radyolojik olarak COVİD-19 tanısı konulmuştur.Hastaların yaş ortalaması (42+/-17)(18-95) idi. Sonuç: 1 Ocak 2020 ile 31 Aralık 2020 tarihleri arası İstanbul nüfusunun 15.462.452 ve 11 Mart 2020 ile 31 Ekim 2020 tarihleri arası toplam COVİD-19 vaka sayısının 144.726 olduğu görüldü.İstanbul'da COVİD-19 görülme oranı % 0.94,tüberküloz hastalarında ise COVİD-19 görülme oranı % 4.13 olarak tespit edildi. Hane veya işyerinde COVİD-19 ile temas durumu,yabancı ülke doğumlu olma ve tüberküloz nedeni ile hala tedavide olma durumunun COVİD-19 a yakalanma riskini artıran faktörler olduğu görüldü.Hastaların cinsiyet,yaş ,ek hastalık ve sigara içme durumlarının ise COVİD-19 hastalığı üzerinde anlamlı bir etkisi saptanmadı.COVİD-19 durumu ile BCG aşısı arasında anlamlı bir ilişki görülmedi.Tüberküloz hastalarında COVİD-19 görülme oranı normal popülasyonda görülme oranından 4.39 kat fazla bulundu.Tüberküloz hastalarının COVİD-19 geçirme riskinin normal toplum ile istatistiksel olarak anlamlı ilişkisi olduğu görüldü. COVİD-19/TB olan 201 hastanın 13'ü (%6,5) COVİD-19 enfeksiyonu nedeni ile exitus oldu.Bu oran COVİD-19 nedeni ile bildirilen %2 ölüm oranı ile karşılaştırıldığında 3,25 kat daha yüksekti. Anahtar Kelimeler:Akciğer Tüberkülozu,COVİD-19,BCG aşı durumu