Term yenidoğanlarda kord kan gazındaki methemoglobin, laktik asit ve karboksihemoglobin düzeyi ile hiperbilirubinemi gelişimi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RIDVAN AVCI
Danışman: Murat ELEVLİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Sarılık, kandaki bilirubin düzeyinin artması sonucu deri, göz ve mukozaların sarı renk alması durumudur. Yenidoğanın en sık problemlerinden biri olup hayatın ilk iki haftasında hastaneye başvurmanın en sık nedenidir. Yenidoğan hiperbilirubinemisi tedavisiz kaldığında veya tedaviye geç başlandığında ciddi geri dönüşümsüz komplikasyonları olabilen, fakat zamanında tedavi edildiğinde önlenebilir bir durumdur. Çalışmamızda tedavi gerektiren hiperbilirubinemiyi öngörmede kordon kan gazında bakılan methemoglobin, laktik asit ve karboksihemoglobin değerlerinin anlamlı olup olamayacağını araştırmayı amaçladık. Fetal eritrositlerin hemolizi sonucu ortaya çıkan hemoglobinin parçalanmasıyla karbonmonoksit (CO) açığa çıkar. Endojen üretilen karbonmonoksit end tidal karbonmonoksit (ETCO) olarak veya karboksihemoglobin (COHb) olarak ölçülebilir.Normal koşullar altında, toplam hemoglobinin %1'inden daha az düzeyde olan methemoglobin düzeyi çeşitli toksik, farmasötik ve çevresel faktörlerden etkilenerek artabilmektedir. Laktik asit ise anaerobik glikolizin son ürünüdür, genellikle yetersiz perfüzyonu gösterir. Methemoglobin ve laktik asitin hiperbilirubinemiyle ilişkisini araştıran sınırlı sayıda çalışma vardır. Sağlıklı term bebeklerin kord kanındaki methemoglobin, laktik asit ve karboksihemoglobin düzeyleri ile aynı bebeklerin 6. saat bilirubin düzeyini karşılaştırarak bu parametreler arasında anlamlı ilişki olup olmadığını araştırmayı planladık. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma Ocak 2018 - Ağustos 2018 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haseki Uygulama ve Araştırma Merkezi, Kadın Doğum kliniğinde miadında doğan sağlıklı 200 bebek prospektif olarak incelenerek yapılmıştır. Bebeklerin demografik ve klinik bilgileriyle birlikte, doğum şekli, gestasyon haftaları, doğum ağırlıkları, APGAR skorları, kan grupları, direkt coombs testi, anne kan grupları, anne gebelik takibi , bebek kord kanından bilirubin, methemoglobin, laktik asit, karboksihemoglobin ve hemoglobin değerleri ile 6. saat venöz kandan seum total bilirubin, serum indirekt bilirubin ve hemoglobin değerleri önceden hazırlanan formlara kaydedildi. Ayrıca yatış ihtiyacı olan bebekler kayıt altına alınarak hiperbilirubinemi sebebi ile yatırılıp fototerapi uygulanan hastaların yatış esnasındaki postnatal saati ve bilirubin değerleri kaydedildi. Bulgular: Çalışmaya alınan toplam 200 yenidoğanın 115'i (%57.5) kız ve 85'i (%42.5) erkek bebekti. Bu bebeklerin 99'u(%49.5) sezaryen, 101 i (%50.5) normal vaginal yol ile doğmuş olup, tüm bebeklerin doğum kilosu ortalaması 3368,2±434,9 (2500-5030) gr, gestasyon haftası ortalaması 39,0±1,0 (37-42) hafta idi. Kord kanı bilirubin düzeyi ile kord kanı methemoglobin ve laktik asit düzeyi arasında pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı (p=0,001 p=0,008). 6. saat indirekt bilirubin düzeyi ile kord kanı laktik asit düzeyi arasında pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanırken (p=0,029), 6. saat total bilirubin düzeyi ve 6. saat indirekt bilirubin düzeyi ile kord kanı methemoglobin ve karboksihemoglobin düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmadı. Direkt coombs testi negatif olan hastalarda 6.saat indirekt bilirubin düzeyi ile kord kanı laktik asit düzeyi arasında pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı (p=0,047). Kan uyuşmazlığı olmayan hastalarda 6.saat kan total ve indirekt bilirubin düzeyi ile laktik asit düzeyi arasında pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı (p=0,030 p=0,015). Kan uyuşmazlığı olan hastalarda 6.saat kan total ve indirekt bilirubin düzeyi ile kord kanı methemoglobin düzeyi arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı (sırası ile p=0,046 p=0,046 p=0,001). Sonuç: Kord kanı bilirubin düzeyi ile kord kanı methemoglobin ve laktik asit düzeyi arasında ve 6. saat indirekt bilirubin düzeyi ile kord kanı laktik asit düzeyi arasında pozitif yönde anlamlı ilişki olduğunu saptadık. Kord kanı methemoglobin ve laktik asit düzeylerinin yenidoğan hiperbilirubinemisi açısından prediktif birer parametre ve birer risk faktörü olarak rutin kullanımları için daha fazla sayıda çalışmaya ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Yenidoğan, hiperbilirubinemi, methemoglobin, laktik asit, karboksihemoglobin