Diyalize girmeyen kronik böbrek hastalığı olan hastaların pnömokok ve influenza aşı farkındalıkları, aşılanma oranları ve etki eden faktörler

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KOCAELİ DERİNCE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALİ ALPARSLAN UYAR

Danışman: Erkan ŞENGÜL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Kronik böbrek hastalığında (KBH) enfeksiyon hastalıkları kardiyovasküler nedenlerden sonra en sık ölüm nedenidir. Enfeksiyona bağlı mortalitede ise akciğer enfeksiyonları ikinci sırada yer almakta olup önemli bir kısmında influenza virüs ve streptococcus pneumoniae etkenleri sorumludur. Bu nedenle KBH hastalarının influenza ve pnömokok enfeksiyonlarına karşı aşılanması önerilmektedir. Bu çalışmada influenza ve pnömokok aşı farkındalığının düzeyi, bilgilendirilme kaynağı ve aşılanmayı etkileyen faktörlerin anket yöntemi ile araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza 01.01.2020-31.03.2020 tarihleri arasında Derince Eğitim ve Araştırma Hastanesi nefroloji polikliniğine başvuran KBH tanılı 142 hasta dahil edildi. Hastaların sosyodemografik ve klinik özellikleri kaydedildi. Çalışmaya katılmayı kabul eden hastalara aşı farkındalık anketini doldurmaları istendi. Bulgular: Çalışmaya 72'si erkek, 70'i kadın 142 KBH hastası alındı. Çalışma öncesinde influenza aşısı yaptıran hasta sayısı 33, pnömokok aşısı yaptıran hasta sayısı 4 kişiydi. Aşı hakkında bilgi sahibi olanların bilgi sahibi olmayanlara göre aşı yaptırma oranının daha yüksek olduğu tespit edildi (sırasıyla p<0,001, p<0,001). Eğitim durumu ve gelir durumu ile aşı yaptırma arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Aşıların ücretsiz olduğunu bilenlerde bilmeyenlere göre influenza aşısını ve pnömokok aşısını yaptırma oranı anlamlı derecede yüksek görüldü (sırasıyla p<0,001, p<0,005). Hastalarda aşı önerildiğini bilme ile aşı yaptırma arasında anlamlı pozitif korelasyon saptandı (p=0,001). Çalışma sonunda hekim tarafından yapılan kısa bilgilendirme sonrasında hastaların 77'sinin (%54,3) her 2 aşıyı da yaptırmak istediği, 18'inin (%12,6) sadece influenza yaptırmak istediği, 3'ünün (%2,1) sadece pnömokok yaptırmak istediği, 44'ünün (%31) hiçbir aşıyı yaptırmak istemediği kaydedildi. Sonuç: Çalışmamızda KBH hastalarında pnömokok ve influenza aşısı ile aşılanma oranlarının ve farkındalıklarının oldukça düşük olduğu saptandı. Aşılanma ve farkındalık oranlarındaki bu düşüklüğün düzeltilebilir en önemli nedenin hekim kaynaklı olduğu çalışmamızın ana sonucudur. Koruyucu hekimlik uygulamaları kapsamında KBH hastalarına gerekli öneriler yapılmalı yazılı, görsel ve sosyal medyada aşılama önemini vurgulayan reklam ve broşürler hazırlanmalıdır.