Acil serviste intravenöz kontrast madde verilerek görüntüleme yapılan hastalarda kontrast madde nefropatisi gelişim insidansı ve risk faktörleri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KONYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OZAN ÖZELBAYKAL
Danışman: Ramazan KÖYLÜ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç:Konya Eğitim ve Araştırma hastanesi acil servisine başvuran ve intravenöz (i.v)kontrast madde kullanılarak görüntüleme yapılan hastalarda, kontrast madde nefropatisi (KMN) insidansını ve risk faktörlerinin belirleyerek bu uygulamalar sonrası kontrast madde nefropatisigelişimi açısından riskli grupta olan hastaları saptamak. Gereç ve yöntem: Ocak 2014 ile mayıs 2016 tarihleri arasında Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Servisine başvuran hastalardan intravenöz kontrast madde kullanılarak görüntülemesi yapılanlar hastane otomasyon sisteminden tarandı. Bu hastaların elektronik dosya bilgilerine ve bilgisayarlı tomografi görüntülemelerine hastane bilgi yönetim sisteminden ulaşılarak intravenöz kontrast madde verilen ve hastane içi herhangi bir servise yatırılan 18 yaş üstü hastalar çalışmamıza dahil edildi. Bu hastaların demografik, klinik ve laboratuar verileri, Mehran skorlamaları, tanıları, klinik sonlanmaları ve acil serviste ya da yatırıldığı serviste hastaya uygulanan profilaktik tedaviler çalışmacılar tarafından değerlendirildi. Bulgular : Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Servisine başvuran hastalardan 2753'üne i.v kontrastlı tomografi çekildiği tespit edildi. Tespit edilen bu vakaların %15,5'i (n=426) çalışmaya dahil edildi. %85,5'i (n=2327) ise çalışma dışı bırakıldı. 426 hastanın 34'ünde (% 8,0) i.v kontrast madde uygulamasını takiben nefropati geliştiğini tespit edildi. 75 yaş üstü olgularda KMN gelişimi açısından istatistiksel olarak anlamı ilişki saptandı (p 1,2 mg/dl olan hastalarda KMN gelişim sıklığı istatistiksel olarak anlamlı yüksek saptandı (p<0.05).Normotansif hastalar ile hipotansif olan hastalar arasında KMN gelişimi açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p<0.05). Mehran skorlamasına göre yüksek riskli grupta olmanın KMN gelişimi açısından istatistiksel olarak anlamlı olduğu görüldü ( p<0.05).KMN gelişen vakalarda yatış süresi ortalaması 10,1 ± 4,7 gün olduğu, KMN gelişmeyen vakalarda yatış süresinin 5,2 ± 2,7 gün olduğu tespit edildi. KMN gelişimi ile yatış süresi arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edildi ( p<0.05). Mehran skorlaması ile yatış süresi arasında anlamlı ilişki tespit edildi (p<0.05). KMN gelişen 34 vakanın 5'inin (% 14,7) ex olduğu KMN gelişmeyen 392 vakanın ise 6'sının (%1,5) ex olduğu saptandı. KMN gelişen grupta gelişmeyenlere göre mortalite oranları anlamlı derecede yüksek bulundu (p<0.05). Sonuç: Özgeçmişinde diabetes mellitus, hipertansiyon, konjestif kalp yetmezliği,koroner arter hastalığı, anemi ,atrial fibrilasyon, kronik obstruktif akciğer hastalığı olan,75 yaşın üstünde olan, bazal kreatinin düzeyi 1,2 mg/dl üzerinde olan , Mehran skorlamasına göre yüksek risk grubunda yer alan ve acil servise başvuru sırasında hipotansiyon saptanan hastalar KMN gelişimi için risk altındadır. Acil serviste kontrast madde uygulanan işlemlerde KMN gelişim sıklığı düşüktür. KMN gelişen hastaların hastanede yatış süreleri ve mortalite oranları daha yüksektir. Anahtar kelimeler: Kontrast madde, kontrast madde nefropatisi, acil servis