Androgenetik alopesi hastalarında rozasea ve demodex ilişkisinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ETLİK ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DERİ VE ZÜHREVİ HASTALIKLAR ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OĞUZHAN ÇAMCI
Danışman: Bengü ÇEVİRGEN CEMİL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: AGA(Androgenetik alopesi) genetik faktörler ve androjenlerin etkisiyle gelişen saç foliküllerinin ilerleyici minyatürizasyonu ile seyreden bir saç dökülmesi tipidir. AGA'nın saç foliküllerinde oluşturduğu yapısal ve fizyolojik değişiklikler, Demodex spp. yoğunluğunda artışa yol açabilir. Bu artış, inflamatuar süreçlerin tetiklenmesiyle rozasea gelişiminde rol oynayabilir. Çalışmanın amacı AGA hastalarında Demodex spp. yoğunluğu ve rozasea arasındaki ilişkiyi incelemektir. Yöntem: Çalışma deney ve kontrol grubu içeren vaka-kontrol çalışması olup çalışmada 18-65 yaş aralığında 95 deney, 95 kontrol grubundan olmak üzere 190 hasta değerlendirildi. AGA sınıflandırması için erkeklerde uyarlanmış Norwood Hamilton ölçeği, kadınlarda Savin ölçeği kullanılmıştır. Demodex spp. yoğunluğu selofan bant yöntemiyle deri örneklemesi yapılarak mikroskobik olarak incelendi. >5/mm² 1+,>10/mm² 2+, >15/mm² 3+ pozitif olarak kabul edildi. Rozasea tanısı klinik olarak konuldu ve RASI skoru hastaların yanak, alın, burun ve çenesindeki papül, püstül, telenjiektatik değişiklikler, eritem, fimatöz değişiklikler şiddetine göre 0-4 arası, tutulum yüzdesine göre 0-6 arası puanlandırılarak hesaplandı. İstatiksel analiz SPSS adlı, paket uygulama kullanılarak yapıldı. Bulgular: Deney grubundakilerin medyan Demodex sayısı 5 ve RASI skoru 18 iken, kontrol grubunda medyan Demodex sayısı 1 ve RASI skoru 0 olarak saptandı. Deney grubunda demodeks sayısı ve RASI skoru kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde daha yüksek belirlenmiştir. Demodex sayısı 1 birim arttığında, hastalık riskinin %9,4 artacağı saptanmıştır (OR=1,094). RASI skorunun, hastalık riskini etkileyen önemli bir parametre olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). RASI skoru 1 birim arttığında, hastalık riskinin %8 artacağı bulunmuştur. Hastalarda Demodex sayısı ile RASI skoru arasında pozitif yönde, zayıf derecede ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmiştir (r=0,345; p<0,001). Demodex sayısı arttıkça, RASI skorunun da artacağı tespit edilmiştir. Erkeklerde Demodex pozitifliğini ayırt eden optimal Norwood – Hamilton düzeyi cut-off değeri %75,8 sensivite ve %74,2 spesifite ile evre ≥3A olarak tespit edilmiştir (AUC=0,728; p<0,001). Kadınlarda Demodex pozitifliğini ayırt eden optimal Savin skalası düzeyi cut-off değeri %62,9 sensivite ve %72,9 spesifite ile evre ≥II-1olarak tespit edilmiştir (AUC=0,695; p<0,001). Sonuç: Çalışmamızda AGA ile demodex ve rozasea arasında ilişki gözlenmiştir. Bu sonuçlar göz önüne alındığında AGA hastalarında yüzlü deride Demodex akarlarının incelenmesi ve enfestasyonunun önlenmesine yönelik tedavi yaklaşımlarının yararlı olacağı düşüncesindeyiz. Anahtar Kelimeler: rozasea,androgenetik alopesi,inflamasyon,demodex