Adolesanlarda sosyal medya, dijital oyun ve internet bağımlılığının; yeme ve uyku bozuklukları üzerine etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR DR. BEHÇET UZ ÇOCUK HASTALIKLARI VE CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BEGÜM DENİZ BULAT BESİN
Danışman: Ebru YILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Yıllar içerisinde artan internet, sosyal medya, dijital oyun kullanımı ve bağımlılıklarının, yine aynı şekilde artış göstermekte olan obezite oranlarının içinde bulunduğumuz pandemi sürecinde nasıl gelişme gösterdiği ve aralarındaki ilişki düzeyi oldukça merak uyandırıcı ve kaygılandırıcıdır. Çalışmamızda lise çağındaki adolesanlarda sosyal medya, dijital oyun ve internet bağımlılıklarının yeme ve uyku bozuklukları üzerine etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız 2020-2021 Eğitim-Öğretim yılında tek merkez olarak İzmir İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı İzmir Buca Mehmet Akif Ersoy Sosyal Bilimler Lisesi'nde gerçekleştirilmiştir. Çalışmamıza 200 öğrenci ve 200 veli katılmıştır. Bu araştırmada veri toplama araçları olarak Young İnternet Bağımlılığı Testi, Aile-Çocuk İnternet Bağımlılık Ölçeği, Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği, Sosyal Medya Bozukluğu Ölçeği, Sosyo-Ekonomik Düzey Ölçeği, Hasta Sağlık Anket-4, Uykusuzluk Şiddeti İndeksi, Üç Faktörlü Beslenme Anketi ve Olgu Rapor Formu kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan 200 öğrencinin %68,5'i normal kilolu, %18,5'i zayıf, %13'ü fazla kilolu saptanmıştır. Aile-Çocuk İnternet Bağımlılık Ölçeği'nde %87,5'inde semptom saptanmaz iken %12,5'inde sınırlı semptomlar saptandı. Young İnternet Bağımlılık Testi'nde %81,5 "ortalama" internet kullanıcısı, %17 " ara sıra sorunlu" internet kullanıcısı, %1,5 ise "sık sık sorunlu" internet kullanıcısı saptandı. Sosyal Medya Bozukluğu Ölçeği'nde %16,8 bağımlılık saptanırken; Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği'nde %1,5 monotetik bağımlılık, %15,5 politetik bağımlılık saptanmıştır. Hasta Sağlık Anketi-4 değerlendirmesinde öğrencilerin %29,5'inde hafif, %26,5'inde orta, %23'sında ciddi düzeyde bozukluk saptanmıştır. Uykusuzluk Şiddeti İndeksi'nde % 47,5 değişen şiddetlerde uykusuzluk saptanmıştır. Sonuç: Fazla kilolu olan öğrencilerin %40,7'si internette oyun oynarken, normal kiloda ya da zayıf olan öğrencilerin %21,4'ü internette oyun oynamaktadır. Gece saat 00:00 ve sonrasında uyumayı tercih eden öğrencilerde Young İnternet Bağımlılık Testi puanları ve Uykusuzluk Şiddeti İndeksi puanlarının anlamlı daha yüksek, Bilişsel Kısıtlama alt ölçek puanları anlamlı daha düşük saptanmıştır. Young İnternet Bağımlılık Testi sonuçları ve Hasta Sağlık Anketi-4 puanları değerlendirildiğinde; üçten fazla sosyal medya hesabı olanların; bir adet sosyal medya kullananlara göre anlamlı yüksek olduğu görülmüştür. Kontrolsüz Yeme alt ölçek puanları sosyal medya kullanan öğrencilerde sosyal medya hesabı olmayan öğrencilere göre anlamlı yüksek saptanmıştır. Uykusuzluk Şiddeti İndeksi puanları karşılaştırıldığında iki adet sosyal medya hesabı olanların, bir adet sosyal medya hesabı olanlara göre ölçek skorları anlamlı yüksek saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: beslenme bozukluğu, bağımlılık, dijital oyun, internet, sosyal medya, uykusuzluk