Ductus pancreaticus'ların morfolojik yapısının tanımlanması; bir insan kadavra çalışması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, TEMEL TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DAMLA ŞAHİN
Danışman: Necdet KOCABIYIK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Pankreas bezinin ekzokrin drenajını sağlayan ductus pancreaticus ve ductus pancreaticus accessorius morfolojisi ve morfometrisinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: 30 adet duodenum-pankreas piyesi üzerinde pigmentle renklendirilmiş poliüretan epoksi ile doldurulmasının ardından diseksiyon çalışmaları yapılmıştır. Processus uncinatus ekzokrin drenajı tariflenerek sınıflandırılmıştır. İstatistiksel yöntemler ile verilerin analizi yapılmıştır. Bulgular: Papilla duodeni major ve minor arası mesafe 21,6±7,17 mm, duodenum duvarı içerisinde ilerleyen ductus pancreaticus uzunluğu 10,2±3,81 mm olarak tespit edilmiştir. Papilla duodeni minor yerleşimi, papilla duodeni major'un konumuna göre tarif edildiğinde 20 piyeste superior-anterior ve 7 piyeste ise inferior-posterior olarak iki sınıfta toplanmıştır. Processus uncinatus ekzokrin drenajı tariflenmiş ve ilk defa çalışmamızda kullanılan 5 tipten oluşan bir sınıflandırma tariflenmiştir. Tip A; ön bölge ductus pancreaticus accessorius, arka bölge ductus pancreaticus tarafından drene edilen, tip B; tamamı ductus pancreaticus accessorius tarafından drene edilen, tip C; tamamı ductus pancreaticus tarafından drene edilen, tip D; büyük çoğunluğu ductus pancreaticus accessorius tarafından drene edilen, tip E; büyük çoğunluğu ductus pancreaticus tarafından drene edilen olarak tariflenmiştir. Bu sınıflamaya göre diseksiyonlarımızda 11 adet (%36,6) pankreasta tip A, 6 adet (%20) pankreasta tip B, 8 adet (%26,6) pankreasta tip C, 2 adet (%6,66) pankreasta tip D, 3 adet (%10) pankreasta tip E şeklinde processus uncinatus drenajı izlenmiştir. Sonuç: Bu çalışmada processus uncinatus drenajı ortaya konulmuş ve beş tipten oluşan bir sınıflama önerilmiştir. Ductus pancreaticus, ductus pancreaticus accessorius, papilla duodeni major ve papilla duodeni minor çapları literatür ile uyumlu bulunmuş olup etnik köken ve cinsiyetin bu ölçümler üzerinde etkisi olmadığı gösterilmiştir. Aynı şekilde papilla duodeni major ve papilla duodeni minor arası mesafe de literatür ile uyumlu bulunmuştur. Ductus pancreaticus'un duodenum duvarı içerisinde ilerleyişinin uzunluğunun minimum 4,58 mm, maksimum ise 19,2 mm olduğu görülmüş olup bu ilerleyişin mesane duvarında ilerleyen üreter benzeri bir fizyolojik mekanizmasının olup olmadığının ve bu durumun klinik korelasyonunun araştırılmasının klinikte pratikte önemi olabileceğini düşünmekteyiz. Embriyolojik caput pancreatis ön bölümü ve ductus pancreaticus accessorius dorsal pankreatik tomurcuktan gelişirken, caput pancreatis arka bölümü ve ductus pancreatis ise ventral pankreatik tomurcuktan gelişmektedir. Inferior-posterior yerleşimli görülen papilla duodeni minor ve ductus pancreaticus bu embriyolojik gelişim paternine uymamaktadır.