Metamfetamin kullanım bozukluğu tanısı alan hastalarda dürtü kontrol bozukluğu eş tanılarının özellikleri

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CANSU KARAGÖZ

Danışman: Ömer ŞENORMANCI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı metamfetamin kullanım bozukluğu (MKB) tanısı alan bireylerdeki dürtü kontrol bozukluğu (DKB) eş tanısı sıklığının belirlenmesinin, DKB eş tanısının ek psikiyatrik belirtilerle ve bağımlılık özellikleri ile ilişkisinin ve dürtüsellik ve heyecan aramanın bağımlılık şiddeti üzerine yordayıcılıklarının araştırılmasıdır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya SBÜ Bursa Yüksek İhtisas Eğitim Araştırma Hastanesi Madde Bağımlılığı Tedavi Merkezi'ne yatışı yapılan, metamfetamin kullanım bozukluğu tanısı konan 100 gönüllü katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcılar Bağımlılık Profil İndeksi (BAPİ) , Minnesota Dürtü Kontrol Bozukluğu Formu (MIDI) ve ona eklenmiş "Karşıt Olma Karşıt Gelme Bozukluğu" ve "Davranım Bozukluğu" Değerlendirme Formları, Ruhsal Belirti Tarama Listesi (SCL-90-R), Barratt Dürtüsellik Ölçeği (BDÖ-11), Zuckerman Heyecan Arama Ölçeği (ZHAÖ) ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmada katılımcıların %61'inde bir dürtü kontrol bozukluğu ek tanısı bulunmuştur. DKB eş tanısı olan grupta kullanılan metamfetamin miktarı ve yaşam boyu intihar girişimi öyküsü anlamlı yüksek bulunmuştur. Yaş, medeni durum, eğitim yılı, gelir düzeyi ve metamfetamin kullanımına başlama yaşı açısından anlamlı farklılık bulunmamıştır. Bağımlılık şiddeti puanları, dürtüsellik puanları, heyecan arama puanları ve ruhsal belirti tarama listesi puanları DKB (+) grupta anlamlı olarak yüksek çıkmıştır. BDÖ-11-plan yapamama ve ZHAÖ-sıkıntıya hassasiyet alt ölçekleri, dürtü kontrol bozukluğunun yordayıcısı olarak bulunmuştur. Sonuç: Bu çalışma sonucunda 1 yıl içine hastanemiz Madde Bağımlılığı Tedavi Merkezi'ne yatan hastaların yarısından fazlasına bir DKB eş tanısı konmuştur. Kullanılan metamfetamin miktarının fazla ve intihar girişimlerinin sık olması, DKB eş tanısı varlığını akla getirmelidir. Kişinin dürtüsellik ve heyecan arama özelliklerinin bilinmesi ile DKB eş tanısının belirlenmesi, bağımlılığın etkin tedavisi açısından faydalı olabilir.