Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran 18-49 yaş aralığındaki kadınların doğum kontrol yöntemleri hakkında bilgi tutum ve davranışları
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HİLAL BALAT ÇİFTÇİ
Danışman: Mustafa ÇELİK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Aile planlaması, bütün çiftlerin ve bireylerin istedikleri sayıda, istedikleri zamanda ve sağlıklı aralıklarla, bakabilecekleri kadar çocuk sahibi olma, sorumluca karar vermeleri ve bu amaçla bilgi, eğitim ve araçlara sahip olmalarıdır. Bu çalışma ile aile hekimliği polikliniklerine başvuran 18-49 yaş aralığında cinsel aktif kadınların doğum kontrol yöntemleri hakkında bilgi düzeylerini, kullanım durumlarını ve aile planlaması hakkındaki tutumlarını ölçmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 1Aralık 2022 ile 31 Ocak 2023 tarihleri arasında Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Poliklinikleri'ne başvuran ve araştırmaya katılmaya gönüllü olan 18-49 yaş arası 258 kadın dahil edildi. Katılımcılara sosyodemografik veri formu, doğum kontrol yöntemleri hakkında bilgi, tutum ve davranış sorularını içeren anket formu uygulandı. Araştırma boyunca toplanan veriler, IBM SPSS 22.0 (International Business Machines Statistical Package for Social Sciences) programı ile analiz edildi. İstatistiksel olarak p<0,05 değeri anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya 258 kişi katıldı. Katılımcıların yaş ortalaması 35,28±8,067 olarak bulundu, %77,1'inin evli olduğu bulundu. Katılımcıların %47,7'sinin lisans mezunu olduğu, %53,9'unun gelirinin giderine eşit olduğu, %33,7'sinin çalışamadığı bulundu. Katılımcıların en çok bildikleri yöntemler modern yöntemlerdir. Katılımcıların eğitim durumuna göre bilgi düzeyi ortalamaları incelendiğinde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Eğitim düzeyi arttıkça bilgi puanı da artmaktadır. Katılımcıların meslek durumuna göre bilgi düzeyi ortalamaları incelendiğinde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Beyaz yaka olarak çalışanların bilgi puanlarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Katılımcıların gelir durumuna göre bilgi düzeyi ortalamaları incelendiğinde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Geliri giderinden fazla olan grubun bilgi puanı daha yüksek bulunmuştur. Katılımcıların medeni durumuna göre bilgi düzeyi ortalamaları incelendiğinde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır. Katılımcıların geçmişte kullandıkları AP yöntemi sayısı ile şu anda kullandıkları AP yöntemi sayısına göre incelendiğinde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır. Katılımcıların bilgi düzeyine göre tutum sorularından aldıkları puanlar incelendiğinde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmiştir. Bilgi düzeyi yüksek olan grubun tutum puanı daha yüksek bulunmuştur. Katılımcıların geçmişte ve şu anda kullandıkları yöntemlerin neredeyse aynı olduğu görülmüştür. Katılımcıların büyük kısmı kullandığı yöntemle alakalı bilgi almıştır. Katılımcıların çoğu kullandığı yöntemi eczaneden ve ücretli olarak temin etmektedir. Sonuç: Çalışmamızın sonuçları birlikte değerlendirildiğinde eğitim düzeyi ve gelir seviyesinin artmasının doğum kontrol yöntemleri hakkındaki bilgi seviyesini artırdığını gözlemledik. Özellikle modern doğum kontrol yöntemlerinin kullanımı bu bağlamda artış göstermektedir. Çalışmamızda beyaz yaka olarak çalışan gruptaki bireylerin, çalışmayan gruba göre daha yüksek bir bilgi düzeyine sahip olduğu ortaya çıkmıştır. Bu durum, kadının ev dışında çalışmasının sosyal etkileşimi artırarak bilgiye erişimini kolaylaştırmasından kaynaklanabilir. Ayrıca çalışmamızda, bilgi düzeyi yükseldikçe aile planlaması tutumunun olumlu yönde etkilendiği gözlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Kontrasepsiyon, korunma yöntemleri, aile planlaması, bilgi düzeyi, tutum ve davranış